नवी दिल्ली: भारत आणि रशिया यांचे वाढते संबंध पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत. स्वस्त कच्चे तेल, एलएनजी पुरवठा वाढवण्याचा प्रस्ताव यानंतर आता रशियाने भारताला समुद्री क्षेत्रात मोठे सहकार्य देण्याची तयारी दर्शवली आहे. नव्या प्रस्तावामुळे दोन्ही देशांची रणनीतिक भागीदारी आणखी घट्ट होण्याची शक्यता आहे. अलीकडेच रशियाचे सुरक्षा विषयक वरिष्ठ सल्लागार आणि माजी राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार निकोलाई पॅट्रशेव भारतात आले होते. त्यांच्या भेटीत केंद्रीय पोर्ट व जहाजबांधणी मंत्री सर्बानंद सोनोवाल यांच्यासोबत महत्त्वाची बैठक झाली.
या बैठकीत रशियाने भारताला मच्छीमारी जहाजे, प्रवासी जहाजे, तसेच सहाय्यक जहाजांच्या डिझाइनची ऑफर दिली. भारताला आवश्यक असल्यास विशेषत: नवीन डिझाइन तयार करण्यासाठी सुद्धा रशिया तयार असल्याचे सांगितले. फक्त जहाजांचे डिझाइनच नव्हे तर बर्फामधून मार्ग काढणारे आइसब्रेकर, खोल समुद्रातील संशोधन जहाजे, ग्रीन शिपबिल्डिंग आणि समुद्री लॉजिस्टिक्स या क्षेत्रांतही रशिया भारताला तांत्रिक मदत देऊ शकतो असे आश्वासन देण्यात आले. भारताच्या समुद्री धोरणात ही सर्व क्षेत्रे सध्या अत्यंत महत्त्वाची आहेत.
हेही वाचा: Meta : मेटाची चूक युजर्सना पडणार महागात ? एक मोठी सुरक्षा त्रुटी समोर आली आणि…
यापूर्वीही रशियाने भारताला एलएनजीपुरवठा वाढवण्याचा प्रस्ताव दिला होता. रशियाचे ऊर्जा मंत्री सर्गेई त्सिविलेव यांनी सांगितले होते की भारत आपल्या ऊर्जा गरजांमध्ये गॅसचा हिस्सा 15% पर्यंत वाढवू इच्छितो आणि रशिया या गरजा पूर्ण करण्यास सक्षम आहे. त्यासोबतच रशिया भारताला स्वस्त कच्चे तेलही पुरवत आहे. भारत – रशिया वाढत्या सहकार्याकडे अमेरिका विशेष लक्ष ठेवून आहे. रशिया – युक्रेन युद्धाच्या काळात अमेरिका जगातील देशांना रशियाशी व्यापार कमी करण्याचे आवाहन करत आहे. अशा परिस्थितीत भारत आणि रशियामधील नवे करार अमेरिकेसाठी अस्वस्थ करणारे ठरू शकतात. तरीही भारताची कूटनीतिक भूमिका नेहमीप्रमाणे संतुलित आहे.
भारत सरकार स्वतःच्या रणनीतिक हिताला प्राधान्य देत अमेरिका आणि रशिया दोन्ही देशांशी संबंध कायम ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहे. भारत – रशिया सहकार्याचे हे नवे पाऊल आगामी काळात समुद्री तंत्रज्ञान, जहाजबांधणी आणि ऊर्जा क्षेत्रात मोठे बदल घडवू शकते. दोन्ही देश या भागीदारीतून दीर्घकालीन रणनीतिक फायदे मिळवण्याकडे लक्ष देत आहेत.
