Global Oil Crisis: आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सुरू असलेल्या तणावपूर्ण परिस्थितीचा परिणाम आता भारतासह जगभरातील देशांवर होताना दिसत आहे. विशेषतः मध्यपूर्वेतील संघर्षामुळे जागतिक व्यापार साखळीवर मोठा परिणाम होत असून भारतासाठीही ही परिस्थिती चिंताजनक ठरत आहे. आधीच होर्मुझ सामुद्रधुनीतील अडचणींमुळे कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावर परिणाम झाला असताना आता आणखी एका महत्त्वाच्या समुद्री मार्गाबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे.
मध्यपूर्वेतील वाढत्या संघर्षामुळे लाल समुद्राजवळील ‘बाब-अल-मंदेब’ या महत्त्वाच्या सामुद्रधुनीवरही धोका निर्माण होण्याची शक्यता आहे. हा मार्ग आंतरराष्ट्रीय व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. आशिया आणि युरोप यांना जोडणाऱ्या या मार्गावरून मोठ्या प्रमाणात तेल आणि नैसर्गिक वायूची वाहतूक केली जाते.
तज्ज्ञांच्या मते, जर या मार्गावर अडथळे निर्माण झाले तर त्याचा थेट परिणाम तेलाच्या पुरवठ्यावर होऊ शकतो. परिणामी भारतात पेट्रोल, डिझेल आणि गॅसच्या किमतींमध्ये वाढ होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. आधीच जागतिक बाजारातील अस्थिरतेमुळे इंधन दरांवर दबाव वाढलेला आहे.
भारताची ऊर्जा गरज मोठ्या प्रमाणावर आयातीवर अवलंबून आहे. कच्चे तेल आणि नैसर्गिक वायू यासाठी भारताला परदेशांवर अवलंबून राहावे लागते. त्यामुळे या समुद्री मार्गांमध्ये अडथळा निर्माण झाल्यास पुरवठा साखळी विस्कळीत होऊ शकते. याचा परिणाम केवळ इंधन दरांवरच नव्हे, तर वाहतूक, उत्पादन आणि एकूण अर्थव्यवस्थेवर होऊ शकतो.
याशिवाय, या मार्गावरून युरोपकडे जाणाऱ्या मालवाहू जहाजांवरही परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे निर्यात-आयात व्यवहारांमध्ये अडथळे येण्याची शक्यता आहे. यामुळे व्यापार खर्च वाढू शकतो आणि त्याचा परिणाम शेवटी ग्राहकांवर होण्याची शक्यता आहे.
हेही वाचा:यांना काय म्हणावं? खरंच या दळभद्री पाकिस्तान्यांनी भीक मागायची नवी पद्धत शोधून काढली
जागतिक राजकारणातील घडामोडींचा प्रभाव थेट सामान्य नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनावर पडत असल्याचे पुन्हा एकदा स्पष्ट झाले आहे. इंधन दर वाढल्यास महागाई वाढण्याची शक्यता असून त्याचा परिणाम सर्वच क्षेत्रांवर होऊ शकतो.
तज्ज्ञांचे मत आहे की, अशा परिस्थितीत पर्यायी ऊर्जा स्रोतांचा वापर वाढवणे आणि आयात स्रोतांचे विविधीकरण करणे अत्यंत गरजेचे आहे. तसेच सरकारकडूनही परिस्थितीवर लक्ष ठेवले जात असून आवश्यक ती पावले उचलली जातील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
जागतिक पातळीवरील तणावामुळे निर्माण झालेली ही परिस्थिती भारतासाठी एक मोठे आव्हान ठरू शकते. पुढील काही दिवसांत या घडामोडींचा नेमका काय परिणाम होतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
