नवी दिल्ली : भारत आणि न्यूझीलंड (New Zealand) यांच्यातील मुक्त व्यापार करार FTA (Free Trade Agreement) यशस्वीपणे पूर्ण झाला असून, यामुळे दोन्ही देशांच्या आर्थिक आणि धोरणात्मक संबंधांना नवी दिशा मिळाली आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी (Narendra Modi) आणि न्यूझीलंडचे पंतप्रधान क्रिस्टोफर लक्सन (Christopher Luxon) यांच्यात दूरध्वनीवर झालेल्या चर्चेनंतर या ऐतिहासिक कराराची संयुक्त घोषणा करण्यात आली. हा करार महत्त्वाकांक्षी, परस्पर लाभाचा आणि भविष्यातील सहकार्य वाढवणारा असल्याचे दोन्ही नेत्यांनी स्पष्ट केले.
पंतप्रधान कार्यालयाकडून (PMO) देण्यात आलेल्या माहितीनुसार, या FTA मुळे भारत-न्यूझीलंड दरम्यान व्यापार, गुंतवणूक (Investment), नवोन्मेष (Innovation) आणि विविध क्षेत्रांतील संधींना मोठी चालना मिळणार आहे. हा करार केवळ आर्थिक सहकार्यापुरता मर्यादित न राहता दोन्ही देशांमधील रणनीतिक (Strategic) भागीदारीही अधिक मजबूत करणार असल्याचे नेत्यांनी नमूद केले.
या मुक्त व्यापार करारावरील चर्चा मार्च 2025 मध्ये पंतप्रधान क्रिस्टोफर लक्सन यांच्या भारत दौऱ्यादरम्यान सुरू झाली होती. अवघ्या नऊ महिन्यांच्या कालावधीत करार पूर्ण होणे ही दोन्ही देशांच्या मजबूत राजकीय इच्छाशक्तीचे आणि परस्पर विश्वासाचे प्रतीक मानले जात आहे. भारत आणि न्यूझीलंड आपले द्विपक्षीय संबंध अधिक खोलवर नेण्यास कटिबद्ध असल्याचेही यावरून स्पष्ट होते. या मुक्त व्यापार करारामुळे दोन्ही देशांतील शेतकऱ्यांना थेट लाभ होणार असल्यावर दोन्ही नेत्यांनी सहमती दर्शवली. कृषी उत्पादनांना नव्या बाजारपेठा मिळणे, निर्यात संधी वाढणे आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढण्यास हा करार मदत करेल, असा विश्वास दोन्ही बाजूंनी व्यक्त करण्यात आला.
या FTA चा सर्वाधिक फायदा शेतकरी (Farmers), MSME (Micro, Small and Medium Enterprises), उद्योजक, स्टार्टअप्स, विद्यार्थी आणि युवकांना होणार आहे. करारामुळे दोन्ही देशांच्या बाजारपेठांमध्ये प्रवेश सुलभ होईल, व्यापार वाढेल आणि गुंतवणूक प्रवाहाला वेग मिळेल. विशेषतः कृषी (Agriculture), शिक्षण (Education), तंत्रज्ञान (Technology), सेवा (Services) आणि उत्पादन (Manufacturing) क्षेत्रांमध्ये सकारात्मक परिणाम दिसून येणार आहे.
दोन्ही पंतप्रधानांनी पुढील 5 वर्षांत भारत-न्यूझीलंड द्विपक्षीय व्यापार दुप्पट करण्याचा विश्वास व्यक्त केला आहे. तसेच, न्यूझीलंडकडून पुढील 15 वर्षांत भारतात सुमारे 20 अब्ज अमेरिकी डॉलर (USD 20 Billion) गुंतवणुकीची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. भारताच्या वेगाने वाढणाऱ्या अर्थव्यवस्थेवर आणि गुंतवणूकपूरक वातावरणावर आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील विश्वासाचे हे महत्त्वाचे द्योतक मानले जात आहे.
या चर्चेदरम्यान संरक्षण (Defence), क्रीडा (Sports), शिक्षण आणि लोक-ते-लोक संपर्क (People-to-People Contact) या क्षेत्रांतील सहकार्याचाही आढावा घेण्यात आला. विद्यार्थी आदान-प्रदान, प्रशिक्षण आणि क्रीडा क्षेत्रातील भागीदारीमुळे दोन्ही देशांतील युवकांना मोठा लाभ होईल, असा विश्वास नेत्यांनी व्यक्त केला. भारत-न्यूझीलंड भागीदारी भविष्यात आणखी बळकट करण्यासाठी सातत्याने संपर्कात राहण्यावरही दोघांनी सहमती दर्शवली.
एकूणच, हा मुक्त व्यापार करार आर्थिकदृष्ट्या तर महत्त्वाचा आहेच, पण धोरणात्मक आणि सामाजिक पातळीवरही भारत आणि न्यूझीलंडमधील संबंधांना नवी उंची देणारा ठरणार असल्याचे मानले जात आहे.
हेही वाचा: Sanjay Raut: 'निवडणूक आयोग भाजपचा हस्तक'; संजय राऊतांचा थेट हल्लाबोल
