देशभरात जुलै महिन्यात झालेल्या दमदार पावसानंतर आता मॉन्सूनच्या पुढील टप्प्याबाबत भारतीय हवामान विभागाने (IMD) महत्त्वाचा अंदाज जाहीर केला आहे. ऑगस्ट आणि सप्टेंबरमध्ये देशातील बहुतांश भागात पावसाचे प्रमाण सरासरीपेक्षा कमी राहण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. मात्र, महाराष्ट्रातील विदर्भ आणि मराठवाडा या विभागांमध्ये ऑगस्ट महिन्यात सरासरीपेक्षा अधिक पाऊस होण्याची शक्यता असल्याने या भागातील शेतकऱ्यांना काहीसा दिलासा मिळू शकतो.
उत्तरार्धात किती पडणार पाऊस?
भारतीय हवामान विभागाचे महासंचालक डॉ. मृत्युंजय महापात्रा यांनी ऑनलाइन पत्रकार परिषदेत मॉन्सूनच्या उत्तरार्धाचा अंदाज सादर केला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, ऑगस्ट आणि सप्टेंबर या दोन महिन्यांमध्ये देशात दीर्घकालीन सरासरीच्या 94 टक्क्यांपेक्षा कमी पाऊस होण्याची शक्यता आहे.
जुलैने दिला मॉन्सूनला वेग
जून महिन्यात देशात अपेक्षेपेक्षा खूपच कमी पाऊस झाला होता. त्या काळात सरासरीच्या तुलनेत 35.4 टक्के पावसाची तूट नोंदवण्यात आली होती. मात्र, जुलैमध्ये बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेल्या चार कमी दाबाच्या क्षेत्रांमुळे देशभर पावसाचा जोर वाढला. यापैकी दोन प्रणाली अतितीव्र स्वरूपात विकसित झाल्या. त्यामुळे जवळपास 24 दिवस विविध भागांत पाऊस सक्रिय राहिला आणि जुलै महिन्याचे एकूण पर्जन्यमान सरासरीच्या 101 टक्क्यांवर पोहोचले. परिणामी, मॉन्सूनच्या सुरुवातीला निर्माण झालेली तूट मोठ्या प्रमाणात भरून निघाली.
महाराष्ट्रात जुलै महिन्यात पावसाची जोरदार नोंद
महाराष्ट्रासाठी जुलै महिना समाधानकारक ठरला. राज्यात मॉन्सूनच्या पूर्वार्धात सरासरीच्या 106 टक्के पाऊस झाला असून, केवळ जुलै महिन्यातच सरासरीपेक्षा 40 टक्के अधिक पाऊस नोंदवण्यात आला. कोकणात दोन टक्के आणि मध्य महाराष्ट्रात 20 टक्के अधिक पाऊस झाला. तर मराठवाड्यात आठ टक्के आणि विदर्भात एक टक्का कमी पाऊस झाला असला, तरी महिन्याच्या अखेरीस झालेल्या व्यापक पावसामुळे या दोन्ही विभागांतील तूट मोठ्या प्रमाणात कमी झाली आहे.
केवळ पाच जिल्ह्यांत अजूनही अपुरा पाऊस
राज्यात सध्या हिंगोली, बीड, सोलापूर, नंदुरबार आणि सिंधुदुर्ग या पाच जिल्ह्यांमध्येच सरासरीपेक्षा 20 ते 59 टक्के कमी पावसाची नोंद आहे. उर्वरित सर्व जिल्ह्यांमध्ये सामान्य किंवा सरासरीपेक्षा अधिक पाऊस झाला आहे.
देशातील 360 जिल्हे अजूनही पावसाच्या प्रतीक्षेत
महाराष्ट्रासह मध्य भारतात पावसाने समाधान दिले असले, तरी देशातील अनेक राज्यांमध्ये अजूनही पावसाची कमतरता कायम आहे. पंजाब, हरियाणा, उत्तर प्रदेश, बिहार, झारखंड, आसाम, मेघालय, अरुणाचल प्रदेश, मणिपूर, मिझोराम, आंध्र प्रदेश, कर्नाटक, गोवा आणि केरळसह एकूण 360 जिल्ह्यांमध्ये अजूनही अपेक्षित पाऊस झालेला नाही.
