पेट्रोल-डिझेलच्या वाढत्या किमतींमुळे आधीच सर्वसामान्यांच्या खिशावर ताण आला असताना आता खाद्यतेलाच्या दरवाढीनेही चिंता वाढवली आहे. देशातील विविध प्रकारच्या खाद्यतेलांच्या किमतीत अलीकडच्या काळात लक्षणीय वाढ झाली असून, त्याचा थेट परिणाम घरगुती खर्चावर आणि हॉटेल व्यवसायावर होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
बाजारातील माहितीनुसार, मोहरी, सोयाबीन, शेंगदाणा, तीळ आणि कच्च्या पाम तेलाच्या किमतीत वाढ नोंदवली गेली आहे. सणासुदीचा हंगाम जवळ येत असल्याने खाद्यतेलाची मागणी वाढत असून, त्याचवेळी आयातीचा खर्च वाढल्यामुळे देशांतर्गत बाजारातही दर चढले आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, डॉलरच्या तुलनेत रुपयाचे अवमूल्यन झाल्याने परदेशातून आयात होणाऱ्या खाद्यतेलाचा खर्च वाढला आहे. त्यातच जागतिक बाजारातील चढ-उतार आणि शिपिंग खर्चाचाही परिणाम भारतीय बाजारावर दिसून येत आहे.
आयात बिलात मोठी वाढ होण्याची शक्यता
सॉल्व्हेंट एक्स्ट्रॅक्टर्स असोसिएशन ऑफ इंडियाने देशातील वाढत्या खाद्यतेल आयात बिलाबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. संस्थेच्या मते, देशांतर्गत तेलबिया उत्पादनात वाढ करणे आता अत्यावश्यक झाले आहे. गेल्या वर्षी भारताचे खाद्यतेल आयात बिल सुमारे 1.61 लाख कोटी रुपये होते. चालू आर्थिक वर्षात ते 1.75 लाख कोटी रुपयांहून अधिक होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
यामुळे देशाच्या आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी तेलबिया उत्पादनाला चालना देण्याची गरज अधोरेखित होत आहे.
कोणत्या तेलाच्या किमती वाढल्या?
अलीकडील दरवाढीनुसार मोहरीच्या तेलात मोठी वाढ झाली असून त्याचे दर प्रति क्विंटल 16,550 रुपयांपर्यंत पोहोचले आहेत. मोहरीच्या पक्की घाणी आणि कच्ची घाणी तेलाच्या किमतीतही वाढ झाली आहे. सोयाबीन तेलाचे दर वाढून ते प्रति क्विंटल 7,400 ते 7,475 रुपयांच्या दरम्यान पोहोचले आहेत. गुजरातमधील शेंगदाणा तेलाच्या किमतीतही मोठी वाढ नोंदवली गेली असून, रिफाइंड शेंगदाणा तेलही महाग झाले आहे.
दरवाढीचा परिणाम केवळ घरगुती ग्राहकांवरच नव्हे तर हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि खाद्यपदार्थ उद्योगावरही होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आगामी काळात स्वयंपाकघराचा खर्च आणखी वाढण्याची शक्यता तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे.
