बीजिंग : जागतिक सोन्याच्या बाजारपेठेत प्रभाव वाढवण्यासाठी चीनने मोठी हालचाल सुरू केली आहे. पीपल्स बँक ऑफ चायना (PBOC) शांघाय गोल्ड एक्स्चेंजच्या माध्यमातून मित्रदेशांच्या केंद्रीय बँकांना सोने खरेदी करून चीनमध्येच साठवण्याचा प्रस्ताव देत आहे. आग्नेय आशियातील एका देशाने या योजनेत रस दाखवल्याचे समजते.
तज्ज्ञांच्या मते, चीनचा हा उपक्रम केवळ व्यापारापुरता मर्यादित नसून जागतिक आर्थिक व्यवस्थेत डॉलरवरील अवलंबन कमी करण्याचा भाग आहे. अमेरिका, ब्रिटन आणि स्वित्झर्लंड यांसारख्या पारंपरिक वित्तीय केंद्रांवर अवलंबून राहण्याऐवजी पर्याय निर्माण करण्याकडे चीनने पावले उचलली आहेत. वाढत्या भू-राजकीय जोखमींमुळे अनेक देश सोने सुरक्षित ठेवण्याला महत्त्व देत आहेत आणि चीन या संधीचा फायदा घेऊ पाहत आहे.
या घडामोडींमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचे दर चढले आहेत . स्पॉट गोल्डने नवा उच्चांक गाठत $3,784 प्रति औंस इतका दर मिळवला. गेल्या दहा महिन्यांपासून चीन स्वतः मोठ्या प्रमाणावर सोने खरेदी करत आहे, त्यामुळे या हालचालीचा परिणाम अधिक स्पष्ट दिसून येतो.
सध्या लंडन हे सोन्याच्या व्यापाराचे प्रमुख केंद्र आहे, जिथे बँक ऑफ इंग्लंडकडे तब्बल 5,000 टनांहून अधिक साठा आहे. चीनकडे तुलनेने कमी साठा असूनही, स्थानिक पातळीवर खरेदी-विक्रीत तो आघाडीवर आहे. त्यामुळे या उपक्रमाद्वारे चीन जागतिक स्तरावर वर्चस्व मिळवण्याचा प्रयत्न करतो आहे.
गेल्या दोन वर्षांत सोन्याच्या किमती जवळपास दुपटीने वाढल्या आहेत. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, जर खासगी गुंतवणूकदारांनी अमेरिकन ट्रेझरीमधील काही हिस्सा सोन्यात वळवला, तर दर $5,000 पर्यंत पोहोचू शकतात. त्यामुळे चीनचा हा उपक्रम गुंतवणूकदारांना आणखी आकर्षित करू शकतो.
तथापि, आव्हानेही कमी नाहीत. लंडनप्रमाणे तरलता, विश्वास आणि आंतरराष्ट्रीय मान्यता चीनमध्ये मिळेलच असे नाही. तरीही अमेरिका-रशिया संघर्षानंतर वाढलेल्या निर्बंधांच्या पार्श्वभूमीवर अनेक देश पर्याय शोधत आहेत, आणि चीन स्वतःला सुरक्षित साठवणीचा केंद्रबिंदू म्हणून जगासमोर दाखवत आहे.
