Air India: एअर इंडियाच्या ऑपरेशनल व्यवस्थापनावर पुन्हा एकदा मोठा प्रश्नचिन्ह उभा राहिला आहे. वैध ‘एअरवर्दिनेस सर्टिफिकेट’ नसताना एअरबस A320 विमानाने सलग आठ उड्डाणे पूर्ण केल्याचे धक्कादायक प्रकरण उघडकीस आले आहे. ही उड्डाणे 24 आणि 25 नोव्हेंबरदरम्यान झाली होती. विमानाच्या परवान्यांची मुदत संपलेली असताना त्याचा वापर करण्यात आल्याने प्रवासी सुरक्षेविषयी गंभीर चिंता व्यक्त केली जात आहे. नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालय (DGCA) यांनी या प्रकरणाची औपचारिक चौकशी सुरू केली असून एअर इंडियातील अनेक कर्मचाऱ्यांना तत्काळ निलंबित करण्यात आले आहे.
उड्डाण परवाना संपला तरी विमान हवेत
एअरबस A320 हे विमान नियमानुसार उड्डाणासाठी योग्य आहे की नाही याची खात्री देणाऱ्या परवान्याची मुदत संपली होती. तरीदेखील हेच विमान अनेक प्रवासी उड्डाणांसाठी वापरले गेले. या त्रुटीकडे दुर्लक्ष करून उड्डाणाची परवानगी दिल्याने प्रवाशांच्या सुरक्षिततेला थेट धोका निर्माण झाला होता. तसेच, उड्डाणादरम्यान कोणतीही तांत्रिक अडचण निर्माण झाली असती तर त्याची जबाबदारी कोणाकडे राहिली असती, असा प्रश्न आता उपस्थित होत आहे.
DGCA याप्रकरणात लेव्हल-1 सेफ्टी व्हायोलेशन नोंदवण्याची शक्यता असून, अशा प्रकारच्या उल्लंघनाला अत्यंत गंभीर मानले जाते. नियमभंग सिद्ध झाल्यास एअर इंडियावर मोठा दंड आकारला जाऊ शकतो, तसेच वरिष्ठ अधिकाऱ्यांवरही कार्यवाही होण्याची शक्यता आहे.
सुरक्षा पाळण्यात कुठे चूक झाली?
विमान कंपन्यांनी उड्डाण परवान्यांचे नूतनीकरण निश्चित कालावधीपूर्वी करणे बंधनकारक असते. प्रत्येक विमानासाठी वर्षातून एकदा हा परवाना घेणे आवश्यक आहे. एअर इंडियामध्ये ‘कंटिन्यूइंग एअरवर्दिनेस मॅनेजमेंट ऑर्गनायझेशन’ (CAMO) ही स्वतंत्र विभागीय संस्था अस्तित्वात आहे, जी ही प्रक्रिया पाहते. तरीदेखील हे विमान कालबाह्य परवान्यांसह आठ वेळा उडाल्याने CAMO विभागाच्या कार्यक्षमतेवरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.
अभियंते सांगतात की, आधुनिक सॉफ्टवेअर प्रणाली अशा चुकांना थांबवण्यासाठीच बनवलेल्या असतात. त्यामुळे हा प्रकार हेतुपुरस्सर दुर्लक्ष, अंतर्गत तांत्रिक गोंधळ किंवा व्यवस्थापकीय कमतरता यांपैकी काय याचा तपास सुरू आहे.
एअर इंडियाची प्रतिमा पुन्हा धोक्यात
टाटा समूहाकडे हस्तांतरित झाल्यानंतर एअर इंडिया सुरक्षितता आणि सेवा सुधारण्याचे प्रयत्न करत आहे. पण गेल्या काही महिन्यांत विमानांच्या मेंटेनन्सशी संबंधित अनेक त्रुटी उघडकीस येत आहेत. यावर्षीच काही विमानांमध्ये अनुमतीपेक्षा जास्त ‘लाईफ-स्पॅन’ असलेले घटक वापरले जात असल्याच्या तक्रारींवर DGCA ने व्यवस्थापनाला कारणे दाखवा नोटीस दिली होती.
आता समोर आलेल्या या नव्या प्रकरणामुळे एअर इंडियाच्या प्रतिष्ठेला पुन्हा धक्का बसला आहे. सिंगापूर एअरलाइन्सच्या इंजिनिअरिंग तज्ज्ञांची मदत घेत कंपनी तिच्या सुरक्षा प्रक्रियेत सुधारणा करण्याचा प्रयत्न करत आहे. तरीदेखील, प्रवाशांचा विश्वास टिकवण्यासाठी एअर इंडियाला अजून प्रयत्न करावे लागतील, हे स्पष्ट झाले आहे.
