Donald Trump: अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या एका नव्या विधानामुळे लॅटिन अमेरिकेतील राजकीय वातावरण तापण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. व्हेनेझुएला आणि इराणवरील कठोर कारवाईनंतर आता क्युबा देखील अमेरिकेच्या धोरणात्मक निशाण्यावर येऊ शकतो, असे संकेत ट्रम्प यांनी दिले आहेत. एका प्रसिद्ध मुलाखतीत बोलताना त्यांनी स्पष्ट केले की, भविष्यात क्युबामध्ये अमेरिकेकडून लष्करी पाऊल उचलले जाण्याची शक्यता नाकारता येत नाही आणि ही कारवाई बऱ्याच अंशी व्हेनेझुएलात राबवलेल्या पॅटर्नसारखीच असू शकते. त्यांच्या या भूमिकेमुळे वॉशिंग्टनच्या आंतरराष्ट्रीय धोरणांबाबत पुन्हा एकदा उलटसुलट चर्चा सुरू झाली आहे.
व्हेनेझुएलासारखीच रणनीती क्युबासाठीही वापरणार?
'ॲक्सिओस' (Axios) या वृत्तसंस्थेला दिलेल्या विशेष मुलाखतीत ट्रम्प यांना क्युबातील संभाव्य कारवाईबाबत विचारण्यात आले होते. क्युबातील अमेरिकेचे पाऊल व्हेनेझुएलासारखेच असेल का, या प्रश्नावर "हे पूर्णपणे शक्य आहे," असे उत्तर ट्रम्प यांनी दिले. क्युबाचे भौगोलिक स्थान अमेरिकेच्या अत्यंत जवळ असल्याने तिथली परिस्थिती वेगळी आणि संवेदनशील असल्याचे त्यांनी सांगितले. जरी सत्तेचे शांततापूर्ण हस्तांतरण करण्याला आपले प्राधान्य असले, तरीही वेळ पडल्यास लष्करी पर्यायांचा वापर करण्याबाबत विचार झाला असल्याचे त्यांनी उघडपणे मान्य केले.
क्युबाभोवती अमेरिकेचा निर्बंधांचा विळखा
गेल्या काही महिन्यांपासून ट्रम्प प्रशासनाने क्युबाच्या कम्युनिस्ट सरकारवर राजकीय आणि आर्थिक पातळीवर मोठा दबाव आणण्यास सुरुवात केली आहे. हवानावर (क्युबाचे सरकार) अमेरिकेने अनेक नवे आर्थिक निर्बंध लादले आहेत. क्युबाने अमेरिकन भूभागाला किंवा 'ग्वांतानामो बे' येथील अमेरिकेच्या नौदल तळाला धोका निर्माण करतील अशी घातक शस्त्रे मिळवण्याचा प्रयत्न केल्यास, त्याचे गंभीर परिणाम भोगावे लागतील, असा थेट इशाराही अमेरिकेने दिला आहे.
संभाव्य संकटासाठी अमेरिकेचे लष्करी नियोजन सज्ज
क्युबातील कम्युनिस्ट राजवट अस्थिर झाल्यास किंवा तिथे गृहयुद्धासारखी परिस्थिती निर्माण झाल्यास अमेरिकेने आधीच रणनीती आखल्याचा दावा ट्रम्प यांनी केला आहे. तिथली परिस्थिती हाताळण्यासाठी विविध लष्करी आणि राजनैतिक पर्यायांचा समावेश असलेल्या विशेष योजना प्रशासनाने तयार ठेवल्या आहेत.
इराणपेक्षा क्युबाची मोहीम असेल वेगळी
क्युबाची तुलना इराणमधील अमेरिकन मोहिमेशी करताना ट्रम्प म्हणाले की, इराणमधील लष्करी कारवाई ही खूप मोठ्या प्रमाणावर शस्त्रे आणि संसाधनांचा वापर करून केलेली एक मोठी मोहीम होती. त्या तुलनेत क्युबाची स्थिती वेगळी आहे. क्युबाचे भौगोलिक स्थान हे अमेरिकेसाठी धोरणात्मकदृष्ट्या अधिक फायदेशीर आणि सोयीचे आहे.
ट्रम्प यांच्या भूमिकेवर तज्ज्ञांचे विश्लेषण
राजकीय विश्लेषकांच्या मते, क्युबाबाबत ट्रम्प यांचे धोरण हे आर्थिक कोंडी, राजनैतिक पातळीवर एकाकी पाडणे आणि लष्करी धाक दाखवणे अशा 'व्हेनेझुएला मॉडेल'वरच आधारित आहे. मात्र, क्युबाची राजकीय व्यवस्था, त्यांचे आंतरराष्ट्रीय मित्र देश आणि भौगोलिक परिस्थिती व्हेनेझुएलापेक्षा खूप वेगळी असल्याने, अमेरिकेसाठी ही मोहीम म्हणावी तितकी सोपी नसेल, असा सूरही तज्ज्ञांमधून उमटत आहे.
