Puri Temple Ratna Bhandar: ओडिशामधील जगप्रसिद्ध पुरी येथील श्री जगन्नाथ मंदिराच्या 'रत्न भांडारा'तील अफाट संपत्तीची मोजणी आणि सूची तयार करण्याचे ऐतिहासिक कार्य आजपासून सुरू झाले आहे. तब्बल 48 वर्षांनंतर हे दालन उघडण्यात आले असून, संपूर्ण प्रक्रिया सरकारने निश्चित केलेल्या 'प्रमाणित कार्यपद्धती' (SOPs) नुसार पार पाडली जात आहे. 'श्रीमंदिर रत्न भांडार निरीक्षण समिती'चे अध्यक्ष न्यायमूर्ती विश्वनाथ रथ यांच्या मार्गदर्शनाखाली ही मोहीम राबवली जात असून, मंदिर परिसरात कडेकोट सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात आली आहे. या प्रक्रियेदरम्यान केवळ अधिकृत व्यक्तींनाच प्रवेश दिला जात आहे.
दैनंदिन विधी आणि दर्शनावर परिणाम नाही
प्रशासनाने भाविकांना दिलासा देताना स्पष्ट केले आहे की, रत्न भांडाराच्या मोजणीमुळे मंदिराचे दैनंदिन विधी किंवा दर्शनाच्या व्यवस्थेत कोणताही व्यत्यय येणार नाही. सकाळी 11:18 वाजता शुभ मुहूर्तावर अधिकारी आणि सेवायत मंदिर परिसरात दाखल झाले. सुरक्षेच्या कारणास्तव अंतर्गत परिसर येथून होणारे सार्वजनिक दर्शन तात्पुरते बंद ठेवण्यात आले असले, तरी भाविक बाह्य परिसरातून प्रभू जगन्नाथाचे दर्शन घेऊ शकतात. भाविकांची गैरसोय होऊ नये, यासाठी विशेष बॅरिकेड्स लावण्यात आले आहेत.
तज्ज्ञांच्या दोन तुकड्यांकडून सूक्ष्म तपासणी
रत्न भांडारात प्रवेश करण्यासाठी दोन स्वतंत्र गट तयार करण्यात आले आहेत. यामध्ये 'पर्यवेक्षक गट' आणि 'हस्तन गट' यांचा समावेश आहे. या चमूमध्ये रत्नतज्ज्ञ, सोनार, सराफ, बँक अधिकारी आणि जिल्हाधिकारी अशा उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांचा समावेश आहे. मोजणी प्रक्रियेत दागिन्यांचे वजन करणे, त्यांची ओळख पटवणे आणि 1978 सालातील जुन्या नोंदींशी त्यांची पडताळणी करणे या कामांना प्राधान्य दिले जात आहे. प्रत्येक दागिन्याचे डिजिटल छायाचित्रण, व्हिडिओ चित्रण आणि डिजिटायझेशन केले जात असून, भविष्यातील संदर्भासाठी सविस्तर दस्तऐवजीकरण केले जात आहे.
टप्प्याटप्प्याने होणार मूल्यांकन
चुनारा सेवयत डॉ. शरत मोहंती यांनी माहिती दिली की, सर्वप्रथम प्रभू जगन्नाथांच्या दैनंदिन पूजेसाठी वापरल्या जाणाऱ्या अलंकारांचे मूल्यांकन केले जाईल. त्यानंतर, सध्या वापरात नसलेल्या प्राचीन दागिन्यांची मोजणी सुरू होईल. ही प्रक्रिया किती काळ चालेल, हे अद्याप अनिश्चित आहे; कारण यापूर्वी अशा प्रक्रियेला 72 दिवस लागले होते. संपूर्ण मोजणी पूर्ण झाल्यानंतर आणि सर्व नोंदींचे दस्तऐवजीकरण झाल्यावर, त्यातील निष्कर्ष सार्वजनिक केले जातील. प्रभू जगन्नाथांच्या या अफाट खजिन्याची अधिकृत नोंद व्हावी, ही जगभरातील भक्तांची प्रदीर्घ प्रतीक्षा आता संपणार आहे.
