मुंबई: रतन टाटा यांच्या निधनानंतर टाटा समूहात मोठे बदल आणि फेरबदल सुरू झाले आहेत. दीर्घकाळ समूह आणि ट्रस्टपासून कुटुंबाला दूर ठेवणाऱ्या रतन टाटा यांच्या धोरणाच्या विरुद्ध दिशा आता त्यांच्या सावत्र भावाने नोएल टाटा यांनी घेतली आहे. त्यांच्या नेतृत्वाखाली टाटा समूहात गटबाजी, सत्तेची पुनर्रचना आणि कौटुंबिक प्रभाव वाढताना स्पष्टपणे जाणवत आहे. अलीकडेच समोर आलेल्या महत्त्वाच्या घडामोडीनुसार, नोएल टाटा यांनी आपला मुलगा नेविल टाटाला सर दोराबजी टाटा ट्रस्ट (Sir Dorabji Tata Trust) मध्ये स्थान दिलं आहे. हा ट्रस्ट टाटा समूहातील सर्वाधिक प्रभावशाली संस्थांपैकी एक मानला जातो. उद्योग क्षेत्रात या निर्णयाकडे ‘नोएल गट’ मजबूत करण्याचा प्रयत्न म्हणून पाहिलं जात आहे. विशेष म्हणजे, नेविल यांची ही एन्ट्री अशा वेळी झाली आहे जेव्हा रतन टाटांचे निकटवर्तीय मेहेल मिस्त्री यांना ट्रस्टमधून बाहेर करण्यात आलं. उल्लेखनीय म्हणजे, या ट्रस्टकडे टाटा सन्स (Tata Sons) मधील 27.98 टक्के हिस्सेदारी आहे, जी समूहातील सर्वात मोठी भागीदारी आहे.
रतन टाटा यांनी त्यांच्या कारकिर्दीत कधीच कुटुंबातील सदस्यांकडे कंपनीची सत्ता दिली नाही. त्यांनी नेहमी व्यावसायिक नेतृत्वावर भर दिला आणि ट्रस्टला स्वतंत्र ठेवण्यावर जोर दिला. पण नोएल टाटा यांनी वेगळी दिशा घेतली आहे. त्यांनी आपल्या तिन्ही मुलांना समूहातील वेगवेगळ्या विभागांची जबाबदारी दिली असून, आता मुलगा नेविलला ट्रस्टमध्ये सामील करून घेतलं आहे. त्यामुळे टाटा ट्रस्टमध्ये सत्ता आपल्या बाजूला झुकलेली राहावी आणि पुढील पिढीला सत्तेची तयारी व्हावी, हा त्यामागील हेतू असल्याचं मानलं जातं.
नेविल टाटा सध्या टाटा समूहाच्या रिटेल चेन ‘स्टार बाजार’ (Star Bazaar) आणि फास्ट फॅशन ब्रँड ‘जूडियो’ (Zudio) यांच्या नेतृत्वात महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. त्यांनी 2016 मध्ये टाटा ट्रेंट लिमिटेड (Tata Trent Limited) मधून करिअरची सुरुवात केली होती. बेयर बिझनेस स्कूल (Bear Business School) मधून पदवी घेतलेल्या नेविल टाटांनी टाटांच्या रिटेल क्षेत्रात नवचैतन्य आणलं आहे. त्यांच्या कार्यशैलीमुळे टाटा समूहाच्या नव्या पिढीला व्यावसायिकतेसोबत कौटुंबिक स्थैर्य देण्याची दिशा मिळतेय. व्यक्तिगत आयुष्यातही नेविल टाटा चर्चेत राहिले आहेत. 2019 मध्ये त्यांनी मानसी किर्लोस्कर (Manasi Kirloskar) यांच्याशी विवाह केला. मानसी या किर्लोस्कर मोटर्स (Kirloskar Motors) च्या 13,488 कोटींच्या साम्राज्याच्या उत्तराधिकारी असून, प्रसिद्ध उद्योगपती विक्रम आणि गीतांजली किर्लोस्कर (Vikram and Geetanjali Kirloskar) यांची मुलगी आहेत. या विवाहामुळे टाटा आणि किर्लोस्कर हे दोन ऐतिहासिक उद्योगकुल एकत्र आले आहेत.
नोएल टाटा हे रतन टाटा यांचे सावत्र भाऊ असून, त्यांचे वडील नवल टाटा (Naval Tata) यांनी दोन विवाह केले होते. सुनी टाटा आणि सिमोने टाटा या त्यांच्या पत्नी आहेत. रतन आणि जिम्मी हे सुनी टाटा यांची मुलं, तर नोएल हे सिमोने टाटांचा मुलगा. रतन टाटा यांनी लग्न केलं नाही आणि त्यांना मुलं नाहीत. त्यामुळे टाटा समूहाच्या पुढील नेतृत्वाची सूत्रं आता नैसर्गिकरित्या नोएल टाटा यांच्या हाती आली आहेत. त्यांच्या निर्णयांमुळे टाटा समूहाच्या इतिहासात एक नवा अध्याय सुरू झाल्याचं उद्योगजगत मानत आहे, जिथे व्यावसायिकतेसोबत कौटुंबिक वारसा पुन्हा केंद्रस्थानी येतोय.
