राज्यातील खाद्यपदार्थ विक्रेत्यांसाठी अन्न आणि औषध प्रशासनाने (FDA) महत्त्वाचा इशारा दिला आहे. अनेक वर्षांपासून वडापाव, समोसा, भजी, भेळ आणि इतर गरम पदार्थ वर्तमानपत्राच्या कागदात गुंडाळून देण्याची पद्धत सर्वत्र दिसून येते. मात्र आता ही सवय विक्रेत्यांसाठी अडचणीची ठरू शकते. कारण अशा प्रकारे अन्नपदार्थांची विक्री करणे आरोग्यासाठी धोकादायक असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले असून नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कठोर कारवाईचा इशारा दिला आहे.
अन्न सुरक्षा मानकांनुसार अन्नपदार्थांच्या पॅकिंगसाठी किंवा सर्व्ह करण्यासाठी वर्तमानपत्राचा वापर करणे अयोग्य मानले जाते. यामागे मुख्य कारण म्हणजे वर्तमानपत्रावर वापरली जाणारी शाई आणि रासायनिक घटक. गरम, तेलकट किंवा ओलसर पदार्थ थेट कागदाच्या संपर्कात आल्यास त्यातील रसायने अन्नामध्ये मिसळण्याची शक्यता असते. अशा प्रकारचे अन्न दीर्घकाळ सेवन केल्यास आरोग्यावर विपरीत परिणाम होऊ शकतात.
FDA प्रशासनाने नुकतेच याबाबत विशेष लक्ष केंद्रित केले आहे. विभागाची जबाबदारी स्वीकारल्यानंतर आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी राज्यभरात अन्न सुरक्षा आणि आरोग्याशी संबंधित नियमांची कठोर अंमलबजावणी सुरू केली आहे. खाद्यपदार्थ विक्रीच्या ठिकाणी तसेच हॉटेल्स, स्टॉल्स आणि फास्ट फूड विक्रेत्यांवर विशेष लक्ष ठेवण्यात येत आहे.
मुंबईतील एका प्रसिद्ध वडापाव विक्रेत्यावर करण्यात आलेल्या कारवाईनंतर या विषयाची चर्चा अधिक वाढली आहे. प्रशासनाच्या या पावलामुळे अनेक लहान-मोठ्या विक्रेत्यांमध्ये चिंता निर्माण झाली असून आता वर्तमानपत्राला पर्याय शोधण्याची गरज निर्माण झाली आहे. फूड-ग्रेड कागद, बटर पेपर किंवा सुरक्षित पॅकिंग साहित्य वापरण्याचा सल्ला विक्रेत्यांना दिला जात आहे.
याचबरोबर FDA ने राज्यभरात गुटखा, पानमसाला आणि इतर प्रतिबंधित पदार्थांविरोधातही मोठी मोहीम सुरू केली आहे. गेल्या काही दिवसांत शेकडो ठिकाणी छापे टाकण्यात आले असून अनेकांवर कारवाई करण्यात आली आहे. काही दुकानांवर बंदीची कारवाईही करण्यात आली असल्याची माहिती समोर आली आहे.
प्रशासनाने नागरिकांनाही सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे. जर कुठेही आरोग्याशी खेळ करणारी किंवा अन्न सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करणारी बाब आढळल्यास संबंधित माहिती प्रशासनापर्यंत पोहोचवावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे. यासाठी तक्रार नोंदविण्यासाठी विशेष हेल्पलाईन आणि ई-मेल सुविधाही उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत.
वडापाव, समोसा किंवा इतर पदार्थ वर्तमानपत्रात घेण्याची सवय अनेकांसाठी सामान्य असली तरी आता आरोग्याच्या दृष्टीने आणि कायदेशीर नियमांनुसार त्यात बदल करण्याची वेळ आली आहे. आगामी काळात FDA ची तपासणी अधिक कडक होण्याची शक्यता असल्याने विक्रेत्यांनीही सुरक्षित पॅकिंगकडे वळणे आवश्यक ठरणार आहे.
