Central Railway Scrap Income : मध्य रेल्वेने आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये भंगार विक्रीतून विक्रमी कमाई करत "झिरो स्क्रॅप मिशन" यशस्वीरीत्या राबवले आहे. रेल्वेने आपल्या कार्यशाळा, यार्ड आणि विविध विभागांमधील टाकाऊ साहित्याची विल्हेवाट लावून तिजोरीत कोट्यवधी रुपयांचा महसूल जमा केला आहे. ही कामगिरी गेल्या दोन वर्षांतील सर्वोत्तम कामगिरी मानली जात असून, रेल्वे बोर्डाने दिलेल्या उद्दिष्टापेक्षा अधिक कमाई करण्यात मध्य रेल्वेला यश आले आहे.
स्वच्छता मोहिमेअंतर्गत भंगारातून महसूल
मध्य रेल्वेने आपल्या संसाधनांचा कार्यक्षम वापर आणि स्वच्छता मोहिमेअंतर्गत भंगार साहित्याचे मौल्यवान मालमत्तेत रूपांतर केले आहे. या मोहिमेतून महत्त्वाचे आर्थिक टप्पे साध्य करण्यात आले आहेत. रेल्वे बोर्डाने 450 कोटी रुपयांचे उद्दिष्ट निश्चित केले होते, जे मध्य रेल्वेने यशस्वीपणे ओलांडले आहे. आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये 31 मार्च 2026 पर्यंत मध्य रेल्वेने भंगारातून मिळणाऱ्या एकूण महसूलांतर्गत 459.52 कोटी रुपयांची कमाई केली. ही कमाई आर्थिक वर्ष 2023-24 नंतरची सर्वाधिक आणि सर्वोत्तम कामगिरी ठरली आहे.
टाकाऊ साहित्याची वर्गवारी आणि विल्हेवाट
रेल्वेच्या विविध विभागांमधून गोळा करण्यात आलेल्या भंगारामध्ये अनेक श्रेणीतील वस्तूंचा समावेश होता. या साहित्याची पद्धतशीर विल्हेवाट लावून हा मोठा महसूल प्राप्त झाला:
रेल्वे रूळ (Scrap Rails): 47,502 मेट्रिक टन.
लोह-धातू (Ferrous Scrap): 31,298 मेट्रिक टन.
लोह व्यतिरिक्त धातू (Non-Ferrous): 3,616 मेट्रिक टन.
स्लीपर्स: 2,65,625 नग.
रोलिंग स्टॉक: यामध्ये 50 लोकोमोटिव्ह्ज, 78 डबे आणि 137 वॅगन्सची विक्री करण्यात आली.
विशेष हस्तांतरण: नाशिक प्रिंटिंग प्रेसला 8.75 कोटी रुपये मूल्याचे रोटाटेक प्रिंटिंग मशीन हस्तांतरित करून संसाधनांचा योग्य वापर सुनिश्चित केला.
विभागीय कामगिरीत भुसावळचा दबदबा
मध्य रेल्वेच्या पाचही विभागांनी या मोहिमेत मोलाचा वाटा उचलला आहे. कुर्ला कटिंग यार्ड, परळ वर्कशॉप आणि मनमाड वर्कशॉप यांसारख्या दुर्गम भागांतही विशेष मोहिमा राबवून पडून असलेला माल शोधून काढण्यात आला. परंतु भुसावळ विभागाने यात बाजी मारली आहे.
भुसावळ विभाग: सर्वाधिक 105.39 कोटी रुपयांची भंगार विक्री
माटुंगा कार्यशाळा: 68.39 कोटी रुपये
नागपूर विभाग: 64.02 कोटी रुपये
मुंबई विभाग: 55.49 कोटी रुपये
पुणे विभाग: 50 कोटी रुपये
'झिरो स्क्रॅप मिशन' आणि पर्यावरणीय शाश्वतता
मध्य रेल्वेची ही मोहीम केवळ आर्थिक फायद्यासाठी नसून ती कार्यक्षमता आणि स्वच्छतेसाठीही महत्त्वाची आहे. जुन्या रुळांपासून ते वापरात नसलेल्या मशिनरीपर्यंत सर्व टाकाऊ वस्तूंची विक्री केल्यामुळे रेल्वे परिसर स्वच्छ झाला आहे. या उपक्रमातून आर्थिक सुज्ञता, पर्यावरणीय शाश्वतता आणि रेल्वेच्या कामकाजातील गती दिसून येते. या यशामुळे भविष्यातही अशा प्रकारे टाकाऊ वस्तूंपासून महसूल मिळवण्याच्या मोहिमेला अधिक बळ मिळणार आहे.
