Everest Hing Ban: भारतीय बाजारपेठेत अत्यंत लोकप्रिय असलेल्या 'एव्हरेस्ट फूड प्रॉडक्ट्स' आणि ऐतिहासिक प्रतिष्ठा असलेल्या 'लालजी गोधू अँड कंपनी'च्या मिश्रित हिंगाच्या विक्रीवर अन्न सुरक्षा आणि मानके प्राधिकरणाने तात्काळ प्रभावाने बंदी घातली आहे. FSSAI ने घेतलेल्या सरकारी चाचण्यांमध्ये या कंपन्यांच्या हिंगाचे नमुने अत्यंत निकृष्ट दर्जाचे आणि 'मिसब्रँडेड' असल्याचे उघड झाले आहे. या कारवाईअंतर्गत पुढील आदेशापर्यंत या ब्रँड्सच्या हिंगाच्या सर्व प्रकारांची विक्री आणि उत्पादन पूर्णपणे थांबवण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
'अल्कोहोल-सोल्युबल एक्स्ट्रॅक्ट'च्या प्रमाणात मोठी तफावत
मिश्रित हिंगामध्ये शुद्ध हिंगाचे प्रमाण तपासण्यासाठी 'अल्कोहोल-सोल्युबल एक्स्ट्रॅक्ट' हा अत्यंत महत्त्वाचा घटक मानला जातो. अन्न सुरक्षेच्या नियमांनुसार हिंगामध्ये याचे प्रमाण किमान 5 टक्के असणे अनिवार्य आहे. मात्र, FSSAI च्या प्रयोगशाळेत झालेल्या तपासणीत एव्हरेस्टच्या एका नमुन्यात हे प्रमाण 0 टक्के आढळले, तर पिवळ्या आणि काळ्या हिंगाच्या नमुन्यांमध्ये ते अनुक्रमे 3.29 टक्के आणि 4.4 टक्के इतकेच निष्पन्न झाले. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, उत्पादनात वास्तविक शुद्ध हिंगाचे प्रमाण अत्यंत नगण्य किंवा शून्य होते, जे ग्राहकांची थेट दिशाभूल करणारे आहे. दुसरीकडे, 'लालजी गोधू अँड कंपनी'च्या मिश्रित हिंगात परवानगीपेक्षा जास्त प्रमाणात स्टार्चचा वापर केल्याचे तपासात स्पष्ट झाले.
वारंवार होणाऱ्या त्रुटींमुळे FSSAI ची कठोर भूमिका
एव्हरेस्ट कंपनीबाबत यापूर्वीही चिकन मसाला, गरम मसाला आणि एग करी पावडरच्या लेबलिंगवरून त्रुटी समोर आल्या होत्या. तसेच, 2024 मध्ये हाँगकाँग आणि सिंगापूर येथे भारतीय मसाल्यांमधील 'इथिलीन ऑक्साईड'च्या प्रमाणावरून वाद निर्माण झाला होता. परंतु, सध्याची कारवाई ही थेट हिंगाच्या निकृष्ट गुणवत्तेशी आणि सुरक्षेशी संबंधित आहे. FSSAI ने कंपन्यांना यावर तात्काळ 'ॲक्शन प्लॅन' सादर करण्याचे निर्देश दिले आहेत. कंपन्यांचा प्रतिसाद समाधानकारक नसेल किंवा मानकांचे पालन झाले नाही, तर त्यांच्यावर अधिक कठोर कायदेशीर कारवाई केली जाईल असा स्पष्ट इशारा प्राधिकरणाने दिला आहे.
