RBI Rules for Bank Accounts: आजच्या डिजिटल युगात बँक खाते उघडणे अत्यंत सोपे झाले आहे, त्यामुळे अनेक लोक गरजेपेक्षा जास्त खाती उघडतात. भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) नियमांनुसार, भारतातील कोणताही नागरिक किती बँक खाती बाळगू शकतो, यावर कोणतीही वरची मर्यादा निश्चित केलेली नाही. तुमच्या गरजेनुसार तुम्ही हवी तितकी खाती उघडू शकता. मात्र, 'केवायसी' (KYC) प्रक्रिया पूर्ण करताना बँक तुमच्या उत्पन्नाच्या स्त्रोताबाबत आणि खाते उघडण्याच्या कारणाबद्दल विचारणा करू शकते. मनी लाँडरिंग आणि आर्थिक फसवणूक रोखण्यासाठी बँकांकडून ही खबरदारी घेतली जाते.
किमान शिलकीची अट आणि गुंतवणुकीचे नुकसान
अनेक बँक खाती असणे सोयीचे वाटत असले, तरी त्याचा तुमच्या आर्थिक नियोजनावर मोठा बोजा पडतो. बहुतेक खासगी बँकांमध्ये 10,000 ते 25,000 रुपयांपर्यंत 'सरासरी मासिक शिल्लक' (AMB) राखणे अनिवार्य असते. जर तुमची 5 खाती असतील, तर तुमची 1 लाखांहून अधिक रक्कम केवळ बँकांच्या अटी पूर्ण करण्यासाठी अडकून पडते. या रकमेवर केवळ नाममात्र व्याज मिळते, तर हीच रक्कम इतरत्र गुंतवली असती तर तुम्हाला अधिक चांगला परतावा मिळाला असता. याशिवाय, शिल्लक कमी झाल्यास बँकांकडून मोठा दंडही आकारला जातो.
वार्षिक शुल्क आणि देखभालीचा बोजा
प्रत्येक बँक आपल्या डेबिट कार्डसाठी वार्षिक 150 ते 500 रुपयांपर्यंत शुल्क आकारते. याव्यतिरिक्त, SMS अलर्ट, चेकबुक आणि खात्याच्या देखभालीसाठी स्वतंत्र खर्च येतो. जर तुमच्याकडे 5 खाती असतील, तर केवळ या सेवा शुल्कापोटीच तुम्हाला दरवर्षी 2,000 ते 4,000 रुपयांचा फटका बसू शकतो. अनेकदा लोक या छोट्या वाटणाऱ्या खर्चाकडे दुर्लक्ष करतात, परंतु दीर्घकाळात ही रक्कम मोठी ठरते.
सुरक्षेचा धोका आणि पासवर्ड व्यवस्थापनाचे आव्हान
बँकिंग व्यवहार डिजिटल झाल्यामुळे अनेक खात्यांवर लक्ष ठेवणे कठीण होते. सायबर गुन्हेगार सहसा अशा खात्यांना लक्ष्य करतात ज्यामध्ये कमी व्यवहार होतात. जर एखाद्या खात्यात वर्षभर व्यवहार झाला नसेल, तर फसवणूक झाल्यास तुम्हाला त्याची माहिती मिळण्यासही उशीर होऊ शकतो. तसेच, अनेक खात्यांचे नेट बँकिंग पासवर्ड, UPI पिन आणि डेबिट कार्ड पिन लक्षात ठेवणे जिकिरीचे असते. सुरक्षिततेसाठी प्रत्येक खात्याचा पासवर्ड वेगळा असणे आवश्यक आहे, परंतु गोंधळ टाळण्यासाठी लोक सोपे पासवर्ड ठेवतात, ज्यामुळे सायबर हल्ल्याचा धोका वाढतो.
