China Helicopter Glacier Lake Burst Video: नेपाळच्या सीमावर्ती भागात विनाशकारी जलप्रलय घडवून आणणाऱ्या दुर्घटनेचे मुख्य केंद्र अखेर समोर आले आहे. तिबेटमधील ज्या हिमनदी सरोवराचा (ग्लेशियर लेक) नैसर्गिक बांध फुटून जलप्रलयाला सुरुवात झाली, तेथे चीनचे विशेष शोध पथक आणि हेलिकॉप्टर पोहोचले आहे. विज्ञानाच्या भाषेत या नैसर्गिक आपत्तीला ‘GLOF’ (Glacial Lake Outburst Flood) म्हणजेच हिमनदी सरोवर उद्रेक म्हटले जाते. शोध पथकाच्या पाहणीत बर्फाच्छादित शिखरांच्या मध्ये एक विहिरीसारखे महाकाय भगदाड पडल्याचे दिसून आले आहे.
वरून बर्फाच्छादित शांतता, पण खालून वाहत आहे प्रचंड पाण्याचा वेगवान प्रवाह
ग्लेशियरच्या नैसर्गिक साठ्यामध्ये पाण्याचा दाब प्रचंड वाढल्याने बर्फाला मोठ्या भेगा पडल्या होत्या. साचलेले लाखो लीटर पाणी, माती आणि महाकाय दगड-धोंड्यांचा ढिगारा घेऊन अतिशय वेगाने डोंगर उतारावरून खाली कोसळले. हवाई पाहणीदरम्यान असे स्पष्ट झाले की, वरून अत्यंत शांत दिसणाऱ्या त्या हिमनदीच्या खालून अजूनही पाण्याचा प्रचंड प्रवाह वाहतोय, ज्यामुळे तिथे एका अखंड नदीचे स्वरूप प्राप्त झाले आहे.
अत्याधुनिक सेन्सर्स, ड्रोन्स आणि उपग्रहांच्या मदतीने शोध
नेपाळ व चीनच्या सीमावर्ती भागात झालेल्या या महापुराचे मूळ केंद्र शोधण्यासाठी चीनने प्रगत नियंत्रण कक्षाचा वापर केला. हिमालयातील उत्तुंग शिखरांवर होणाऱ्या सूक्ष्म हालचालींवर लक्ष ठेवण्यासाठी तैनात असलेल्या सेन्सरयुक्त ड्रोन्स, रिअल-टाइम कॅमेरे आणि सॅटेलाइट ट्रॅकिंगच्या सहाय्याने शोध पथकाने अवघ्या काही तासांत घटनास्थळ गाठले. हा प्रलय ढगफुटीमुळे नसून तापमान बदलामुळे ग्लेशियर लेक फुटल्याने आल्याचे निष्पन्न झाले आहे.
Nepal Tragedy China's search helicopter has reached that glacier where the glacial lake burst suddenly, unleashing a torrent of water mixed with debris. Beneath the serene glacier, at one spot, a steady flow of water continues. If you look up, a river is cascading down between… — Chota Bandar (@ChotaBandar0) August 27, 2026
हवामान बदलामुळे हिमालयात वाढता धोका; पर्यावरण तज्ज्ञांचा गंभीर इशारा
या दुर्घटनेनंतर पर्यावरण तज्ज्ञांनी हिमालयाच्या संवेदनशील पट्ट्यात वाढत्या धोक्याबाबत गंभीर इशारा दिला आहे. वाढत्या तापमानामुळे बर्फ वितळण्याचा वेग वाढला असून भविष्यात अशा GLOF घटनांची पुनरावृत्ती होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. त्यामुळे सीमावर्ती नद्यांच्या खोऱ्यात राहणाऱ्या नागरिकांसाठी धोक्याची घंटा वाजली आहे.
