Heatwave Alert: सावधान! 2026 मध्ये उष्णतेचे सर्व रेकॉर्ड तुटणार; ‘अल निनो’मुळे पुढील 3 वर्षे तीव्र उन्हाचा तडाखा

AL Nino Prediction: हिवाळा संपत असतानाच आता उन्हाळ्याची चाहूल लागली आहे. मात्र, यंदाचा उन्हाळा सामान्य नसेल. हवामान तज्ज्ञांच्या मते, 2024 आणि 2025 मधील विक्रमी उष्णतेनंतर, 2026 हे वर्ष जगातील चौथे सर्वात उष्ण वर्ष ठरण्याची शक्यता आहे. पॅसिफिक महासागरातील ‘अल निनो’ सक्रिय झाल्यामुळे आणि कार्बन डायऑक्साइडच्या वाढत्या उत्सर्जनामुळे केवळ भारतालाच नव्हे, तर संपूर्ण जगाला पुढील 3 वर्षे म्हणजेच 2028 पर्यंत तीव्र उष्णतेचा सामना करावा लागू शकतो.

‘अल निनो’चा प्रभाव आणि तापमानाचा नवा विक्रम
भारतीय हवामानशास्त्र विभागाने (IMD) दिलेल्या अहवालानुसार, देशातील अनेक राज्यांमध्ये कमाल आणि किमान तापमानात सातत्याने वाढ होत आहे. अमेरिका आणि ऑस्ट्रेलियातील हवामानशास्त्रज्ञांनी इशारा दिला आहे की, 2026 मध्ये सुरू झालेली ‘अल निनो’ची स्थिती 2027 मध्ये अधिक तीव्र होईल. यामुळे 2027 हे वर्ष गेल्या 3 वर्षांतील सर्व विक्रम मोडीत काढू शकते. फेब्रुवारीच्या अखेरीस दिल्लीसारख्या शहरांचे तापमान 30 अंशांपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता असून, उन्हाळ्याचा हा ट्रेंड पुढील काही वर्षे कायम राहील.

भारताच्या हवामानावर होणारा परिणाम आणि उष्णतेची लाट
‘अल निनो’च्या प्रभावामुळे मार्च ते एप्रिल 2026 दरम्यान दक्षिण आणि ईशान्य भारतात तापमान काहीसे सामान्य राहील. मात्र, मे ते जूनच्या मध्यापर्यंत उत्तर आणि पश्चिम भारतात तीव्र उष्णतेच्या लाटा (Heat Waves) येतील. या काळात पावसाची शक्यता अत्यंत कमी असल्याने नागरिकांना प्रखर उन्हाचा सामना करावा लागेल. पॅसिफिक महासागरातील ‘ला निना’ आता कमकुवत होत असून, उन्हाळा सुरू होताच ‘अल निनो’ विकसित होईल. याचा थेट परिणाम मान्सूनवरही होण्याची शक्यता असून पाऊस अनियमित राहू शकतो.

The presumed upcoming El Nino will help cement and quantify global warming acceleration, showing that 2ºC global warming is likely to be reached in the 2030s, not at midcentury. See Another El Nino Already? – https://t.co/Bl8huOcrDb Also available on Substack:… pic.twitter.com/OlnBuOK38m — James Edward Hansen (@DrJamesEHansen) February 6, 2026

हेही वाचा – Tanya Nathan Success Story : तान्या नाथन- केरळच्या पहिल्या महिला अंध न्यायाधीश, रचला इतिहास, जाणून घ्या सविस्तरपणे

ओडिशातील परिस्थिती आणि वाढते नागरीकरण
भारतात साधारणपणे उन्हाळ्याची सुरुवात ओडिशातून होते. कोलंबिया विद्यापीठाच्या हवामान विभागानुसार, यंदा ओडिशामध्ये मार्च ते मे दरम्यान तापमान सामान्यपेक्षा जास्त असेल, परंतु ते 2023 किंवा 2024 इतके तीव्र नसेल. वायव्येकडून येणाऱ्या वाऱ्यांमुळे ओडिशात अधूनमधून पाऊस पडेल, ज्यामुळे काहीसा दिलासा मिळू शकतो. मात्र, वाढते शहरीकरण आणि वाहनांच्या प्रदूषणामुळे स्थानिक स्तरावर उष्णता अधिक जाणवेल. जून आणि जुलैपर्यंत ‘अल निनो’चा प्रभाव राहिल्याने मान्सूनच्या पावसाच्या वितरणात अडथळे येऊ शकतात.