केरळच्या राजकारणातील एक प्रभावी आणि विचारवंत नेता अशी ओळख असलेले माजी केंद्रीय मंत्री के. पी. उन्नीकृष्णन यांचे आज कोझिकोड येथील खासगी रुग्णालयात निधन झाले. वयोमानानुसार उद्भवलेल्या आजारांवर त्यांच्यावर उपचार सुरू होते. त्यांच्या निधनाने केवळ काँग्रेस पक्षानेच नव्हे, तर केरळच्या सार्वजनिक जीवनाने एका विचारप्रधान पिढीतील महत्त्वाचा प्रतिनिधी गमावला आहे.
केरळचे मुख्यमंत्री पिनाराई विजयन यांनी त्यांच्या निधनाबद्दल तीव्र शोक व्यक्त केला. संसदेला केवळ आकड्यांचा मंच न मानता विचारांची रंगभूमी मानणाऱ्या नेत्यांपैकी ते एक होते, असे अनेक राजकीय जाणकारांचे मत आहे. संसदीय लोकशाही, वादसंस्कृती आणि विचारस्वातंत्र्य यांना त्यांनी आपल्या राजकीय कारकिर्दीत विशेष महत्त्व दिले.
उन्नीकृष्णन यांनी राजकीय प्रवासाची सुरुवात सोशलिस्ट पक्षातून केली होती. त्यानंतर 1960 च्या दशकाच्या सुरुवातीला त्यांनी काँग्रेसमध्ये प्रवेश केला आणि 1962 मध्ये काँग्रेस कमिटीचे सदस्य झाले. यानंतर त्यांचा राष्ट्रीय राजकारणातील सक्रिय सहभाग सुरू झाला.
समाजवादी विचारसरणीचा प्रभाव, काँग्रेसमधील दीर्घ कार्यकाळ, राष्ट्रीय मोर्चा सरकारच्या काळात केंद्रीय मंत्री म्हणून कामगिरी आणि आणीबाणीच्या काळात हुकूमशाहीविरोधातील स्पष्ट भूमिका या सर्व टप्प्यांतून त्यांची राजकीय वाटचाल घडत गेली.
1971 मध्ये वडकारा मतदारसंघातून ते प्रथमच लोकसभेसाठी निवडून आले. त्यानंतर 1977, 1980, 1984, 1989 आणि 1991 या निवडणुकांतही त्यांनी या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले. पक्षीय राजकारणाच्या पलीकडे जाऊन मतदारांमध्ये त्यांनी स्वतःचा ठसा उमटवला होता. त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात वैचारिक ठामपणा आणि लोकांशी जोडलेपण यांचा संगम दिसून येत होता.
स्वातंत्र्योत्तर भारतातील वैचारिक चढ-उतार, बदलते राजकीय समीकरणे आणि लोकशाही मूल्यांची जपणूक या सर्वांचा साक्षीदार असलेला त्यांचा प्रवास आज इतिहासाचा भाग झाला आहे. त्यांच्या निधनाने केरळच्या राजकारणातील एक विचारशील आवाज कायमचा शांत झाला असला, तरी त्यांच्या कार्याची नोंद सार्वजनिक जीवनात कायम राहील.
