China Gold Buying Strategy : अमेरिकेचे युद्धावर लक्ष, तर चीन जमा करतोय सोन्याचा डोंगर; काय असेल ड्रॅगनची नवी आर्थिक रणनीती?

China Gold Buying Strategy : जागतिक राजकारणात अमेरिका सध्या मध्यपूर्वेतील युद्ध आणि इराणसोबतच्या तणावात अडकलेली असताना, दुसरीकडे चीनने अत्यंत शांतपणे आपली आर्थिक शक्ती मजबूत करण्यास सुरुवात केली आहे. जगभरातील देशांचे लक्ष तेल आणि वायू पुरवठ्यावर केंद्रित असताना, चीनच्या मध्यवर्ती बँकेने सोन्याच्या खरेदीचा धडाका लावला आहे. 18 मार्च 2026 रोजी प्रसिद्ध झालेल्या आकडेवारीनुसार, चीनने सलग सोळाव्या महिन्यात आपल्या सोन्याच्या साठ्यात मोठी वाढ केली आहे, ज्यामुळे जागतिक वित्तीय बाजारपेठेत खळबळ उडाली आहे.

चीनचा विक्रमी सोन्याचा साठा
चीनची मध्यवर्ती बँक, 'पीपल्स बँक ऑफ चायना' (PBOC) ने फेब्रुवारी महिन्यात सुमारे 30,000 औंस सोन्याची खरेदी केली आहे. या नवीन खरेदीसह चीनचा एकूण अधिकृत सुवर्ण साठा आता 2,309 टनांच्या विक्रमी पातळीवर पोहोचला आहे. या साठ्याची आजच्या बाजारभावानुसार किंमत अंदाजे 387.6 अब्ज डॉलर्स इतकी प्रचंड आहे. गेल्या 20 महिन्यांत चीनच्या परकीय चलन साठ्यातील सोन्याचा वाटा दुपटीने वाढला असून त्यात जवळपास 10 टक्के वाढ नोंदवण्यात आली आहे. मात्र, जागतिक विश्लेषकांच्या मते, शांघाय गोल्ड एक्सचेंज आणि रशियासोबतच्या गुप्त व्यवहारामुळे चीनचा खरा साठा अधिकृत आकड्यापेक्षा 2 ते 10 पटीने जास्त असू शकतो.

सोनं खरेदी करण्यामागे चीनचा खरा हेतू काय?
चीनच्या या भरमसाठ सोने खरेदीमागे एक दीर्घकालीन आणि चतुर धोरण दडलेले आहे. युद्धाच्या काळात जेव्हा एखादा देश दुसऱ्या देशाची मालमत्ता गोठवतो (Freeze), तेव्हा सोने ही अशी मालमत्ता ठरते ज्यावर कोणताही देश निर्बंध लादू शकत नाही. सोन्याच्या साठ्यासाठी चीनला कोणत्याही सागरी मार्गावर किंवा पाईपलाईनवर अवलंबून राहावे लागत नाही. हे एक प्रकारचे 'सुरक्षा कवच' असून, भविष्यातील कोणत्याही जागतिक निर्बंधांपासून स्वतःचा बचाव करण्यासाठी चीन ही तयारी करत आहे.

हेही वाचा – LNG Export Capacity: कतारमधील गॅस प्लांट उद्ध्वस्त; भारताच्या गॅस पुरवठ्यावर पाच वर्षे संकट? कतारने सांगितली काळजाचा ठोका चुकवणारी वस्तुस्थिती

डॉलरच्या वर्चस्वाला सुरुंग लावण्याचा प्रयत्न?
सध्या अमेरिकन डॉलर हे जगातील प्रमुख राखीव चलन (Reserve Currency) आहे. मात्र, चीनला डॉलरवर असणारे जगाचे अवलंबित्व कमी करायचे आहे. जर भविष्यात अमेरिकेची अर्थव्यवस्था कमकुवत झाली किंवा जागतिक आर्थिक व्यवस्थेत मोठे बदल झाले, तर सोने ही चीनसाठी सर्वात मोठी मालमत्ता ठरेल. ही एक प्रकारे चीनची 'विमा योजना' (Insurance Plan) आहे. अमेरिकेला युद्धात गुंतवून ठेवून चीन आपली आर्थिक पायाभरणी अधिक भक्कम करत असल्याचे चित्र सध्या दिसत आहे.

जागतिक वित्तीय बाजारावर होणारा परिणाम
चीनच्या या हालचालींमुळे सोन्याच्या जागतिक किमतीत सातत्याने वाढ होत आहे. इतर अनेक मध्यवर्ती बँका देखील आता चीनच्या पावलावर पाऊल ठेवून सोन्याचा साठा वाढवण्याचा विचार करत आहेत. जर चीनने अशाच प्रकारे डॉलरला पर्याय म्हणून सोन्याचा वापर वाढवला, तर जागतिक व्यापार व्यवस्थेत डॉलरचे महत्त्व कमी होऊ शकते. ही 'ड्रॅगन'ची शांत पण अत्यंत प्रभावी रणनीती भविष्यात जागतिक अर्थव्यवस्थेची दिशा बदलणारी ठरू शकते.

हेही वाचा – Middle East War Impact on Internet : इराणचा मोठा स्ट्राईक! आता जगातील इंटरनेट बंद होणार? भारतासह हे देश एकमेकांच्या संपर्कातून तुटणार