इराणमध्ये उच्च शिक्षणात फक्त काश्मिरी विद्यार्थ्यांनाच ‘कोटा’ का मिळतो? जाणून घ्या कारण

नवी दिल्ली : इराण आणि इस्रायलमध्ये युद्धबंदी झाली आहे. युद्धक्षेत्रात अडकलेल्या नागरिकांसाठी भारत सरकारने ऑपरेशन सिंधू सुरू केले. इराण आणि इस्रायलमधून सुमारे 3100 भारतीयांना परत आणण्यात आले. इराणमधून 11 बॅचमध्ये 2576 लोकांना आणण्यात आले. दरम्यान, पुन्हा एक प्रश्न उपस्थित झाला आहे की भारतातील वैद्यकीय विद्यार्थी शिक्षणासाठी परदेशात का जातात? उच्च शिक्षणासाठी फक्त काश्मिरी मुलेच इराणला का जातात? परराष्ट्र मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार, इराणमध्ये सुमारे 2050 भारतीय विद्यार्थी वैद्यकीय शिक्षण घेत आहेत.

हेही वाचा – पंतप्रधान मोदी ब्रिटन आणि मालदीवला भेट देणार; महत्त्वाच्या करारांवर होणार चर्चा

भारतात एमबीबीएसच्या जागाही वाढल्या आहेत. 2024 मध्ये सुमारे 22.7 लाख विद्यार्थी नीट परीक्षेला बसले होते. संपूर्ण देशात 1.18 लाख एमबीबीएस जागा आहेत. अर्ध्या जागा सरकारी वैद्यकीय महाविद्यालयांमध्ये आहेत. खाजगी महाविद्यालयांचे शुल्क कोटींमध्ये आहे. जे विद्यार्थी टॉप रँक मिळवू शकत नाहीत, ते इराणकडे वळतात. येथील वैद्यकीय शिक्षणाचा खर्च भारतापेक्षा खूपच कमी आहे.

काश्मिरी विद्यार्थी उच्च शिक्षणासाठी इराणला जातात कारण दोन्ही देशांमध्ये ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक साम्य आहे. जीवनशैली देखील काश्मीरसारखीच आहे. काश्मीर आणि इराणचे हवामान देखील बरेचसे सारखे आहे. यामुळेच काश्मिरी विद्यार्थ्यांना तेथे शिक्षण घेण्यात फारशी अडचण येत नाही. इराणचे मुस्लिम शिया आहेत. काश्मीरला 'छोटा इराण' असेही म्हणतात. आध्यात्मिक साम्य देखील आहे. 13 व्या शतकात इराणचे सूफी संत सय्यद अली हमदानी काश्मीरमध्ये आले होते. त्यांनी अनेक इराणी कलाकार, शिक्षक आणि कारागीरांनाही आपल्यासोबत आणले.

हेही वाचा – 'बेजबाबदार वृत्तांकनासाठी WSJ आणि Reuters ने माफी मागावी…'; पायलट फेडरेशनची मागणी

तेहरान युनिव्हर्सिटी ऑफ मेडिकल सायन्स सारखी इराणची अनेक विद्यापीठे सोयीस्कर पर्याय देतात. ते काश्मीरच्या शिया विद्यार्थ्यांना प्रवेशासाठी एक विशेष प्रकारचा कोटा देखील देतात. इराणमध्ये अनेक इस्लामिक शिक्षण केंद्रे आहेत, जी काश्मिरी मुलांना सर्वाधिक आकर्षित करतात.