मुंबई : मध्य रेल्वेच्या रेल्वे सुरक्षा दलाने (RPF) ‘यात्री ॲप’च्या (Yatri App) सहकार्याने, मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वे मार्गावरील महिला प्रवाशांसाठी एक नवीन ‘एसओएस’ (SOS) सुरक्षा सुविधा सुरू केली आहे. या सुविधेचे मंगळवारी छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT) येथे मध्य रेल्वेचे वरिष्ठ अधिकारी, विभागीय सुरक्षा आयुक्त (मुंबई विभाग) आणि यात्री ॲपच्या प्रतिनिधींच्या उपस्थितीत अधिकृत उद्घाटन करण्यात आले. अधिकाऱ्यांच्या मते, जगातील सर्वात व्यस्त रेल्वे प्रणालींपैकी एक असलेली मुंबईची उपनगरीय रेल्वे प्रणाली दररोज लाखो महिला प्रवाशांना सेवा देते. नव्याने सुरू करण्यात आलेले एसओएस (SOS) फंक्शन, ट्रेन, प्लॅटफॉर्म, फूट-ओव्हर ब्रिज (FOBs) आणि स्टेशन परिसरात प्रवास करताना आपत्कालीन परिस्थितीत रेल्वे सुरक्षा दलाशी (RPF) थेट, तंत्रज्ञान-सक्षम संपर्क साधण्यासाठी तयार करण्यात आले आहे.
एकदा सक्रिय झाल्यावर, एसओएस अलर्ट प्रवाशाचे थेट स्थान (live location) ट्रेन क्रमांक, मार्ग, रेकची माहिती आणि जवळची स्थानके यांसारख्या प्रवासाच्या महत्त्वाच्या तपशिलांसह आपोआप शेअर करतो. ज्यामुळे सुरक्षा कर्मचाऱ्यांकडून जलद ओळख आणि प्रतिसाद देणे शक्य होते. यात्री ॲपवर ज्या वापरकर्त्यांनी त्यांच्या लिंग प्रोफाइलमध्ये ‘महिला’ निवडले आहे. त्यांनाच एसओएस (SOS) आयकॉन दिसेल. हे वैशिष्ट्य दररोज रात्री 10 ते सकाळी 6 पर्यंत कार्यरत राहील.
पारंपरिक आपत्कालीन हेल्पलाइनच्या व्यतिरिक्त या प्रणालीमध्ये मॅन्युअली लोकेशन शेअर करण्याची आवश्यकता नाही. एकदा सक्रिय झाल्यावर, ते त्वरित कारवाईसाठी थेट लोकेशन आणि प्रवासाचा तपशील आरपीएफ (RPF) नियंत्रण कक्षाला पाठवते. जेव्हा एखादा संकटात सापडलेला प्रवासी ॲप उघडून एसओएस बटण दाबतो, तेव्हा ही प्रक्रिया सुरू होते. त्यानंतर अलर्ट आपोआप नियंत्रण कक्षाकडे पाठवला जातो. ज्यामुळे क्षेत्रीय पथकांना रिअल-टाइम डेटाच्या आधारे प्रतिसाद देणे शक्य होते. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, या एकत्रीकरणामुळे आरपीएफ कर्मचाऱ्यांना ट्रेन-विशिष्ट आणि लोकेशन-आधारित माहिती पुरवून आपत्कालीन परिस्थितीत प्रतिसादाचा वेळ लक्षणीयरीत्या कमी होण्याची आणि समन्वय सुधारण्याची अपेक्षा आहे.
मध्य रेल्वेने म्हटले आहे की, हा उपक्रम मुंबईच्या उपनगरीय नेटवर्कवर तंत्रज्ञान-आधारित पोलिसिंग आणि वाढीव प्रवासी सुरक्षेच्या दिशेने एक पाऊल आहे. तसेच सर्व प्रवाशांसाठी सुरक्षित आणि आरामदायी प्रवास सुनिश्चित करण्याच्या आपल्या वचनबद्धतेचा पुनरुच्चार केला आहे. मध्य रेल्वेच्या ‘रेल्वे सुरक्षा दला’च्या (RPF) जवानांनी ‘ऑपरेशन जीवन रक्षा’ अंतर्गत महाराष्ट्रातील नाशिक रोड आणि वर्धा स्थानकांवर घडलेल्या वेगवेगळ्या घटनांमध्ये दोन प्रवाशांचे प्राण वाचवले. ‘ऑपरेशन जीवन रक्षा’ अंतर्गत, धावत्या ट्रेनमध्ये चढताना किंवा त्यातून उतरताना स्वतःचा जीव धोक्यात घालणाऱ्या प्रवाशांना रेल्वे सुरक्षा दलाचे जवान वाचवत आहेत.
