Gold Price : या देशाने 25 वर्षांनंतर प्रथमच सुरू केली सोन्याच्या विटांची प्रत्यक्ष विक्री; जागतिक बाजारावर परिणाम काय?

Russia Gold Selling Plan 2026 : युक्रेनसोबत सुरू असलेल्या प्रदीर्घ युद्धामुळे आणि अमेरिकेने लादलेल्या कठोर आर्थिक निर्बंधांमुळे रशियाच्या अर्थव्यवस्थेवर मोठा ताण आला आहे. वाढती आर्थिक तूट भरून काढण्यासाठी रशियाने तब्बल 25 वर्षांनंतर प्रथमच आपल्या मध्यवर्ती बँकेच्या साठ्यातून प्रत्यक्ष सोन्याची विक्री सुरू केली आहे. एकेकाळी रशियाच्या महसुलाचा मुख्य स्रोत असलेले तेल आणि वायूचे उत्पन्न आता केवळ 20 टक्क्यांपर्यंत खाली आले असून, खर्च आणि महसूल यांच्यातील ही दरी भरून काढण्यासाठी रशियाला आपल्या सोन्याच्या तिजोरीला हात लावावा लागला आहे.

सोन्याच्या साठ्यात मोठी घट आणि विक्रीची आकडेवारी
रशियाने केवळ कागदावर व्यवहार न करता आता प्रत्यक्षात सोन्याचे बार बाजारात आणले आहेत. या विक्रीची काही धक्कादायक आकडेवारी खालीलप्रमाणे आहे:
विक्रमी विक्री: जानेवारी 2026 मध्ये 3,00,000 औंस आणि फेब्रुवारीमध्ये 2,00,000 औंस अशा दोन महिन्यांत एकूण 14 टन सोन्याची विक्री झाली आहे.
नीचांकी साठा: या विक्रीमुळे रशियाचा सुवर्ण साठा 74.3 दशलक्ष औंसवर आला असून, हा गेल्या 4 वर्षांतील नीचांक आहे.
ऐतिहासिक संदर्भ: ही 14 टनांची विक्री 2002 च्या दुसऱ्या तिमाहीनंतरची (जेव्हा 58 टन सोने विकले गेले होते) दोन महिन्यांतील सर्वात मोठी विक्री ठरली आहे.

हेही वाचा – US Planning For War: इराणचा शेवट की नवा संघर्ष?; डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या एका निर्णयावर जगाचं भवितव्य, पेंटागनच्या गुप्त हालचालींनी जग हादरलं

आर्थिक तूट आणि ढासळता महसूल
रशियाच्या संरक्षणावरील खर्च प्रचंड वाढल्याने सरकारी तूट वाढली आहे. 2025 मध्ये सरकारी तूट जीडीपीच्या (GDP) 2.6 टक्क्यांपर्यंत पोहोचली आहे, जी सुरुवातीला केवळ 0.5 टक्के अपेक्षित होती. अमेरिकन निर्बंधांमुळे डॉलर-आधारित मालमत्तेवर अवलंबून राहणे धोक्याचे ठरल्याने रशियाने सोन्याचा साठा वाढवण्यावर भर दिला होता. मात्र, आता युद्ध खर्चामुळे रशियाला तोच साठा विकावा लागत आहे. असे असले तरी, रशियाने आपले परकीय कर्ज GDP च्या सुमारे 14 टक्क्यांपर्यंत खाली आणले आहे, जे जागतिक स्तरावर सर्वात कमी कर्ज असलेल्या देशांपैकी एक आहे.

जागतिक सुवर्ण साठ्यात रशियाचे स्थान
वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिलच्या (World Gold Council) अहवालानुसार, रशियाकडे आजही 2,000 टनांहून अधिक सोन्याचा साठा आहे. सोन्याचा साठा बाळगणारा रशिया हा जगातील 5 व्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा सार्वभौम देश आहे. 2014 मध्ये क्रिमियाचे विलीनीकरण झाल्यानंतर रशियाने मुद्दाम सोन्याचा साठा वाढवण्यास सुरुवात केली होती, जेणेकरून पाश्चात्य देशांच्या निर्बंधांचा सामना करता येईल. भारताचा हा जवळचा मित्र देश आता आपल्या आर्थिक स्थैर्यासाठी सोन्याचा वापर करत असल्याने जागतिक सुवर्ण बाजारातील गणिते बदलण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.

हेही वाचा – China Gold Buying Strategy : अमेरिकेचे युद्धावर लक्ष, तर चीन जमा करतोय सोन्याचा डोंगर; काय असेल ड्रॅगनची नवी आर्थिक रणनीती?