महाराष्ट्र: महाराष्ट्रात यंदाच्या मान्सूनबाबत चिंताजनक चित्र समोर येत आहे. जुलै महिन्यात झालेल्या दमदार पावसामुळे काहीसा दिलासा मिळाला असला, तरी ऑगस्टमध्ये पावसाने ओढ दिली. आता भारतीय हवामान विभागाने (IMD) सप्टेंबरसाठीही सरासरीपेक्षा कमी पावसाचा अंदाज व्यक्त केल्याने शेतकऱ्यांची चिंता आणखी वाढली आहे. विशेषतः मराठवाडा आणि विदर्भातील अनेक भागांवर दुष्काळाचे सावट अधिक गडद होताना दिसत आहे.
जुलैचा दिलासा, पण ऑगस्टनंतर पुन्हा संकट
यंदा जूनमध्ये अपेक्षित पाऊस झाला नव्हता. मात्र जुलै महिन्यात झालेल्या मुसळधार पावसामुळे धरणांतील पाणीसाठ्यात मोठी वाढ झाली आणि जलसाठ्याच्या दृष्टीने राज्याला काहीसा दिलासा मिळाला. त्यानंतर ऑगस्टमध्ये अनेक भागांत पावसाचे प्रमाण घटले आणि आता सप्टेंबरमध्येही पावसाची कमतरता राहण्याची शक्यता हवामान विभागाने वर्तवली आहे.
'या' 17 जिल्ह्यांत अपुऱ्या पावसाची नोंद
1 जून ते 31 ऑगस्ट या कालावधीत राज्यातील 17 जिल्ह्यांमध्ये अपुऱ्या पावसाची नोंद झाली आहे. या पार्श्वभूमीवर खरीप पिकांसमोर मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. मराठवाड्यातील बीड, परभणी, छत्रपती संभाजीनगर, जालना आणि हिंगोली या जिल्ह्यांमध्ये अजूनही चांगल्या पावसाची प्रतीक्षा कायम आहे.
खरीप पिकांवर संकटाची छाया
सप्टेंबर हा खरीप पिकांच्या वाढीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा महिना मानला जातो. या काळात पुरेसा पाऊस न झाल्यास सोयाबीन, कापूस, तूर, मका आणि इतर पिकांच्या उत्पादनावर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे शेतकरी वर्गात चिंतेचे वातावरण आहे.
एल निनोचा परिणाम वाढण्याची शक्यता
हवामान तज्ज्ञांच्या मते, प्रशांत महासागरात सक्रिय झालेल्या **एल निनो**मुळे भारतातील मान्सूनवर परिणाम होऊ शकतो. एल निनोच्या काळात पावसाचे वितरण असमान होण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे काही भागांत अतिवृष्टी तर काही ठिकाणी दीर्घकाळ पावसाची उणीव जाणवू शकते.
धरणे भरली, पण शेतकऱ्यांची चिंता कायम
जुलैमधील पावसामुळे अनेक धरणांतील पाणीसाठा समाधानकारक असला, तरी शेतीसाठी नियमित पावसाची गरज अजूनही आहे. विशेषतः कोरडवाहू भागातील शेतकरी सध्या सप्टेंबरच्या पावसावर अवलंबून आहेत. मात्र, हवामान विभागाचा कमी पावसाचा अंदाज त्यांच्या चिंतेत भर घालणारा ठरत आहे.
सप्टेंबरमध्ये पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्यास राज्यातील काही भागांत दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे पुढील काही आठवड्यांतील हवामानातील घडामोडींवर शेतकरी आणि प्रशासनाचे लक्ष लागले आहे.
