मुंबई: 'सरकारी काम आणि सहा महिने थांब' ही जुनी म्हण आता खऱ्या अर्थाने इतिहासजमा होत आहे. तंत्रज्ञानाच्या युगात महसूल विभागाने कात टाकली असून, जमिनीच्या कागदपत्रांसाठी तलाठी किंवा तहसील कार्यालयाचे उंबरठे झिजवण्याची वेळ आता संपली आहे. शेतकऱ्यांसह सर्वसामान्य नागरिकांसाठी एक अत्यंत दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. तांत्रिक अद्ययावतीकरणाच्या (अपडेट) प्रक्रियेमुळे काही काळ विस्कळीत झालेल्या 'महाभूलेख' (Mahabhulekh) पोर्टलवरील सर्व महत्त्वाच्या ऑनलाईन सेवा आता पुन्हा पूर्ण क्षमतेने आणि सुरळीतपणे कार्यान्वित झाल्या आहेत.
मागील काही दिवसांपासून प्रणालीत सुरू असलेल्या तांत्रिक कामांमुळे नागरिकांना सातबारा किंवा फेरफार पाहताना काही अडचणींचा सामना करावा लागत होता. मात्र, प्रशासनाने या प्रणालीतील सर्व त्रुटी दूर करून पोर्टल अधिक वेगवान आणि नवे केले आहे.
या यशस्वी तांत्रिक प्रक्रियेनंतर, आता राज्यातील कोणत्याही कोपऱ्यातून नागरिकांना त्यांच्या जमिनीशी संबंधित अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाचे दस्तऐवज कोणत्याही अडथळ्याविना, थेट घरबसल्या मोबाईल किंवा संगणकाच्या स्क्रीनवर पाहता आणि डाऊनलोड करता येणार आहेत.
या पोर्टलवर सर्वाधिक शोधल्या जाणाऱ्या 'ऑनलाईन सातबारा उतारा' सेवेने पुन्हा एकदा गती घेतली आहे. आता डिजिटल स्वरूपातील सातबारा उतारा अवघ्या काही क्लिक्सवर उपलब्ध झाला आहे. यासोबतच, जमिनीची खरेदी-विक्री, वारसा हक्काची नोंद किंवा इतर कोणत्याही कारणास्तव झालेले बदल दर्शवणारी 'फेरफार' (Mutation) माहिती तपासण्याची सुविधाही पूर्ववत झाली आहे. यामुळे जमिनीच्या मालकी हक्काबाबतची माहिती अधिक पारदर्शक झाली असून, फसवणुकीच्या प्रकारांना आणि दप्तरदिरंगाईला मोठा आळा बसणार आहे.
केवळ चालू नोंदीच नव्हे, तर जमिनीचे जुने आणि नवीन असे सर्वच महत्त्वाचे अभिलेख आता या एकाच छताखाली ऑनलाईन उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत. जमिनीचा पूर्वइतिहास तपासायचा असल्यास किंवा एखाद्या कायदेशीर कामासाठी जुने रेकॉर्ड हवे असल्यास, आता महसूल कार्यालयातील धूळ खात पडलेल्या फायली शोधण्याची गरज उरलेली नाही. ही सर्व माहिती आता अद्ययावत स्वरूपात डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर सुरक्षित आणि सहज उपलब्ध करण्यात आली आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर, 'महाभूलेख'च्या या पुनरुज्जीवनामुळे नागरिकांचा वेळ, पैसा आणि श्रम या तिन्ही गोष्टींची मोठी बचत होणार आहे. ज्या नागरिकांना त्यांच्या जमिनीचे अधिकृत दस्तऐवज मिळवायचे आहेत किंवा नोंदी तपासायच्या आहेत, त्यांनी थेट https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्यावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे. सुशासनाच्या दिशेने टाकलेले हे पाऊल खऱ्या अर्थाने 'डिजिटल महाराष्ट्र'चे आणि पारदर्शक प्रशासनाचे स्वप्न साकार करणारे ठरत आहे.
