मुंबई: यंदाची श्रीकृष्ण जन्माष्टमी धार्मिक दृष्टिकोनातून अत्यंत विशेष मानली जात आहे. तब्बल 15 वर्षांनंतर जन्माष्टमीच्या दिवशी अष्टमी तिथी आणि रोहिणी नक्षत्राचा दुर्मिळ संयोग जुळून येत असल्याने जयंती योग निर्माण होत असल्याचे पंचांगानुसार सांगितले जात आहे. हा योग भगवान श्रीकृष्णाच्या जन्माशी संबंधित असल्याने यंदाच्या जन्माष्टमीचे महत्त्व अधिक वाढले आहे.
4 सप्टेंबरला साजरी होणार जन्माष्टमी
यंदा श्रीकृष्ण जन्माष्टमी शुक्रवार, 4 सप्टेंबर 2026 रोजी साजरी केली जाणार आहे. हिंदू परंपरेनुसार भगवान श्रीकृष्णाचा जन्म भाद्रपद कृष्ण पक्षातील अष्टमी तिथीला मध्यरात्री रोहिणी नक्षत्रात झाला होता. त्यामुळे अष्टमी तिथी आणि रोहिणी नक्षत्राचा एकत्र येणारा योग विशेष शुभ मानला जातो.
जयंती योग म्हणजे काय?
जन्माष्टमीच्या दिवशी अष्टमी तिथीसोबत रोहिणी नक्षत्राचा संयोग झाल्यास त्याला जयंती योग असे म्हटले जाते. धार्मिक मान्यतेनुसार हा योग श्रीकृष्णाच्या जन्मक्षणाची आठवण करून देणारा मानला जातो. त्यामुळे या दिवशी व्रत, पूजा आणि मंत्रजप केल्यास विशेष पुण्यप्राप्ती होते, अशी श्रद्धा आहे. विविध पंचांगांमध्ये वेळेच्या गणनेत थोडाफार फरक असू शकतो, त्यामुळे स्थानिक पंचांगानुसार पूजेची वेळ पाहणे योग्य ठरते.
पूजेचा शुभ मुहूर्त
जन्माष्टमीची मुख्य पूजा मध्यरात्रीच्या निशीथ काळात करण्याची परंपरा आहे. यंदा निशीथ पूजेचा कालावधी अंदाजे रात्री 11:58 ते 12:44 पर्यंत मानला जात आहे. मध्यरात्री सुमारे 12:21 वाजता श्रीकृष्ण जन्मोत्सव साजरा करण्यास शुभ मानले जाते. शहरानुसार सूर्योदय आणि पंचांगाच्या गणनेमुळे वेळेत थोडा फरक असू शकतो.
जन्माष्टमीचे धार्मिक महत्त्व
या दिवशी अनेक भाविक दिवसभर उपवास करतात आणि मध्यरात्री बालकृष्णाचा जन्मोत्सव साजरा करून पूजा-अर्चना करतात. यावेळी भगवान श्रीकृष्णाला माखन-मिश्री, पंजीरी, दूध, दही आणि फळांचा नैवेद्य अर्पण करण्याची परंपरा आहे. मंदिरांमध्ये विशेष आरत्या, भजन-कीर्तन आणि झुलोत्सवाचे आयोजन केले जाते.
यंदाची जन्माष्टमी का ठरणार खास?
15 वर्षांनंतर जयंती योगाचा दुर्मिळ संयोग, अष्टमी तिथी आणि रोहिणी नक्षत्राची सांगड तसेच शुक्रवारचा दिवस यामुळे यंदाची जन्माष्टमी विशेष उत्साहात साजरी होण्याची शक्यता आहे. धार्मिक श्रद्धेनुसार या दिवशी भक्तिभावाने केलेली पूजा आणि व्रत अधिक फलदायी मानले जाते.
