पुणे : औषधांची साठवणूक, साठ्याचे रेकॉर्ड्स (स्टॉक रेकॉर्ड्स) आणि अनधिकृत प्रचारात्मक दावे यांमधील त्रुटींचे कारण देत, महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) पुण्यातील 'सिप्ला फार्मा अँड लाइफ सायन्सेस'चे औषध विक्री परवाने रद्द केले आहेत. यामुळे कंपनीवर ही नियामक कारवाई करण्यात आली आहे. महाराष्ट्र FDA ने कंपनीच्या पुणे येथील कामकाजावर केलेल्या या कारवाईनुसार, परवाने रद्द करण्याचा निर्णय २७ ऑगस्टपासून लागू झाला. 'रिअॅक्टिन प्लस' (Reactin Plus) या 'शेड्युल एच' (Schedule H) श्रेणीतील – म्हणजेच डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच घ्यायच्या – औषधाबाबत करण्यात आलेल्या तपासणीनंतर ही नियामक कारवाई करण्यात आली. या उत्पादनाच्या पॅकेजिंगवर "वेदनानाशक आणि ताप कमी करणारे" (analgesic and antipyretic) असा अनधिकृत दावा करण्यात आल्याचे FDA च्या निदर्शनास आले होते.
महाराष्ट्र FDA ने यापूर्वी जून महिन्यात 'रिअॅक्टिन प्लस' विरोधात कारवाई केली होती आणि ११.१९ लाख रुपये किमतीचा साठा जप्त केला होता. नियामक प्राधिकरणाच्या मते, पॅकेजिंगवरील तो प्रचारात्मक दावा अधिकृत नव्हता आणि त्यामुळे ग्राहकांना डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय (स्वतःहून) हे औषध घेण्यास प्रोत्साहन मिळण्याची शक्यता होती. एफडीएने म्हटले आहे की, अशा जाहिरातींमुळे ग्राहक योग्य वैद्यकीय देखरेखीशिवाय औषध वापरण्यास प्रवृत्त होऊन सार्वजनिक आरोग्यास धोका निर्माण होऊ शकतो. त्यानंतर सिप्लाला बाजारातून रिएक्टिन प्लसचा साठा परत मागवण्याचे निर्देश देण्यात आले. तथापि, नियामकाला असे आढळून आले की कंपनीने परत मागवण्यासंबंधीच्या निर्देशांचे पूर्णपणे पालन केले नव्हते, ज्यामुळे तिच्या औषध विक्री परवान्यांवर कारवाई करण्यात आली.
तपासणीत कंपनीच्या पुणे येथील प्लांटमध्ये औषधे साठवण्याच्या पद्धतीतही त्रुटी आढळून आल्या. महाराष्ट्र एफडीएने म्हटले आहे की, औषधांचा साठा थेट जमिनीवर ठेवलेला आढळला, ज्यामुळे विहित साठवणूक पद्धतींच्या पालनाबाबत चिंता वाढली. तपासणीत स्टॉकच्या नोंदींमध्येही विसंगती आढळून आली, ज्यामुळे चौकशीदरम्यान समोर आलेल्या नियामक चिंतांमध्ये भर पडली. कथित अनधिकृत प्रचारात्मक दावा, परत मागवण्याच्या निर्देशांचे अपूर्ण पालन, साठवणुकीतील त्रुटी आणि स्टॉकच्या नोंदींमधील विसंगती या सर्वांच्या एकत्रित परिणामामुळे कंपनीचे पुण्यातील औषध विक्री परवाने रद्द करण्यात आले.
रिएक्टिन प्लस हे 'शेड्यूल एच' प्रिस्क्रिप्शन औषध म्हणून वर्गीकृत आहे, याचा अर्थ त्याच्या विक्रीसाठी प्रिस्क्रिप्शन-संबंधित नियामक आवश्यकता लागू आहेत. 'वेदना कमी करणारे आणि ताप कमी करणारे' या दाव्याबद्दल FDA ची चिंता यावर केंद्रित आहे की, अशा संदेशामुळे ग्राहक आरोग्य तज्ञाचा सल्ला न घेता औषध वापरण्यास प्रवृत्त होऊ शकतात.
