सणासुदीचा हंगाम जवळ येत असतानाच सोनं-चांदी खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांसाठी महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. भारतीय मानक ब्युरो (BIS) ने हॉलमार्किंग शुल्कात मोठी वाढ करण्याचा निर्णय घेतला असून, त्याचा थेट परिणाम दागिन्यांच्या अंतिम किमतीवर होण्याची शक्यता आहे. नवीन नियम 14 सप्टेंबर 2026 पासून लागू करण्यात आले आहेत.
नेमका काय बदल झाला?
यापूर्वी एका दागिन्याच्या हॉलमार्किंगसाठी 45 रुपये शुल्क आकारले जात होते. आता ते वाढवून 75 रुपये प्रति दागिना करण्यात आले आहे. म्हणजेच या शुल्कात जवळपास 67 टक्क्यांची वाढ झाली आहे. ही वाढ दागिन्याच्या वजनावर अवलंबून नसून प्रत्येक वस्तूवर समानपणे लागू होणार आहे.
हॉलमार्किंग म्हणजे काय?
हॉलमार्किंग ही दागिन्यांच्या शुद्धतेची अधिकृत खात्री देणारी प्रक्रिया आहे. BISचे चिन्ह, सोन्याची किंवा चांदीची शुद्धता आणि HUID (Hallmark Unique Identification) क्रमांक यामुळे ग्राहकांना खरेदी केलेला दागिना प्रमाणित असल्याची खात्री मिळते. त्यामुळे बनावट किंवा चुकीच्या शुद्धतेचे दागिने विकले जाण्याचा धोका कमी होतो.
जेम अँड ज्वेलरी क्षेत्रातील काही संघटनांनी या निर्णयाचा पुनर्विचार करण्याची मागणी केली आहे. त्यांच्या मते, हलक्या दागिन्यांवर निश्चित शुल्क वाढल्याने ग्राहकांवर अतिरिक्त आर्थिक भार पडू शकतो. त्यामुळे या शुल्क रचनेत बदल करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
खरेदी करताना काय तपासाल?
दागिने खरेदी करताना ग्राहकांनी काही गोष्टी आवर्जून तपासाव्यात.
BISचे अधिकृत चिन्ह
22K916, 18K750 किंवा संबंधित शुद्धतेची नोंद
HUID क्रमांक
अधिकृत बिल आणि शुल्काचा तपशील
यामुळे भविष्यात दागिन्यांची विक्री, एक्सचेंज किंवा पडताळणी करताना अडचणी येत नाहीत.
सणासुदीच्या खरेदीवर परिणाम?
गणेशोत्सव, नवरात्र, दसरा आणि दिवाळीच्या काळात सोनं-चांदीच्या खरेदीला मोठी मागणी असते. अशा वेळी हॉलमार्किंग शुल्क वाढल्यामुळे ग्राहकांच्या एकूण खर्चात वाढ होऊ शकते. त्यामुळे खरेदी करण्यापूर्वी दागिन्यांच्या किंमतीसोबत हॉलमार्किंग आणि इतर शुल्कांचाही तपशील तपासणे अधिक महत्त्वाचे ठरणार आहे