मुंबई : ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णा हजारे यांची प्रकृती खालावल्यानंतर सोमवार, 31 ऑगस्ट रोजी त्यांना मुंबईतील बॉम्बे हॉस्पिटलच्या अतिदक्षता विभागात (आयसीयू) दाखल करण्यात आले. वैद्यकीय सूत्रांनुसार, 87 वर्षीय कार्यकर्त्यावर सुरुवातीला त्यांच्या मूळ गाव राळेगण सिद्धीजवळील एका वैद्यकीय केंद्रात उपचार सुरू होते. मात्र, तीव्र विषाणू संसर्ग, निर्जलीकरण आणि मूत्रपिंडाच्या कार्याची तपासणी यांसारख्या गुंतागुंतीनंतर त्यांना पुढील वैद्यकीय उपचारांसाठी तातडीने मुंबईला हलवण्यात आले. हजारे सध्या गौतम भन्साली यांच्या देखरेखीखाली आयसीयूमध्ये सतत निरीक्षणाखाली आहेत. वैद्यकीय तज्ज्ञ सखोल निदान चाचण्या करत असून, अहवालांच्या आधारे उपचारांची योजना ठरवली जाईल. त्यांच्या महत्त्वाच्या शारीरिक लक्षणांवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे.
देशभरातील समर्थक आणि हितचिंतकांनी चिंता व्यक्त केली असून, ते लवकरात लवकर बरे व्हावे, यासाठी प्रार्थना करत आहेत. संपूर्ण निदान चाचण्या पूर्ण झाल्यावर त्यांच्या प्रकृतीबाबत अधिकृत निवेदन अपेक्षित आहे. हजारे हे भारतातील सर्वात प्रमुख भ्रष्टाचारविरोधी लढवय्ये आणि समाजसुधारकांपैकी एक आहेत. पाणलोट विकास, वनीकरण, ग्रामीण आत्मनिर्भरता आणि व्यसनमुक्ती यांसारख्या पथदर्शी उपक्रमांद्वारे महाराष्ट्रातील आपले मूळ गाव, राळेगण सिद्धी, एका आदर्श गावात रूपांतरित केल्याबद्दल त्यांना ओळख मिळाली.
माहितीचा अधिकार (आरटीआय) कायदा आणि जन लोकपाल विधेयकाच्या अंमलबजावणीसाठी केलेल्या उपोषणांमुळे आणि आंदोलनांमुळे त्यांना राष्ट्रीय स्तरावर प्रसिद्धी मिळाली. समाज आणि ग्रामीण विकासासाठी केलेल्या त्यांच्या सेवेची दखल घेऊन, भारत सरकारने त्यांना 1992 मध्ये पद्मभूषण पुरस्कारासह महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारासारखे अनेक सन्मान प्रदान केले. जुलै 2026 मध्ये, नीट (NEET) सह परीक्षेतील पेपरफुटीच्या अनियमिततेविरोधात झालेल्या व्यापक विद्यार्थी आंदोलनांच्या पार्श्वभूमीवर हजारे यांनी तत्कालीन केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत सार्वजनिक वक्तव्ये केली. तसेच पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना एक औपचारिक पत्र लिहिले. हजारे यांनी प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणी करणाऱ्या आंदोलक विद्यार्थ्यांना आणि नागरी समाज गटांना पाठिंबा दिला.
अहिल्यानगरमधील आपल्या मूक उपोषणादरम्यान हजारे यांनी दिल्लीतील विद्यार्थी आंदोलकांवर पोलिसांनी केलेल्या बळाचा वापर आणि लाठीचार्जवर तीव्र टीका केली. गांधीवादी तत्त्वांप्रति आपली वचनबद्धता अधोरेखित करत ते म्हणाले की, लोकशाहीत संवाद नेहमीच श्रेष्ठ असतो आणि जनतेच्या तक्रारी बळाचा वापर करण्याऐवजी अहिंसक चर्चेद्वारे सोडवल्या पाहिजेत. त्यांनी अधिकाऱ्यांना आठवण करून दिली की, त्यांनी आपल्या आयुष्यात कधीही हिंसाचाराचा अवलंब न करता किंवा हिंसाचारास प्रोत्साहन न देता 22 वेळा आमरण उपोषण केले आहे.
