Gold ETF vs EGR comparison: सोन्यातील गुंतवणुकीचे दोन आधुनिक पर्याय; ETF की EGR? जाणून घ्या कुठे गुंतवणूक करणे ठरेल अधिक फायद्याचे
Gold ETF vs EGR comparison: भारतामध्ये सोन्याला नेहमीच सर्वात सुरक्षित आणि पारंपरिक गुंतवणुकीचा उत्तम पर्याय मानले गेले आहे. परंतु, बदलत्या काळासोबत आता सोन्यात गुंतवणूक करण्याची पद्धतही पूर्णपणे बदलली आहे. आजच्या काळात सोन्यामध्ये पैसे लावण्यासाठी दागिने, नाणी किंवा डिजिटल गोल्ड आणि गोल्ड ईटीएफ एवढेच पर्याय शिल्लक राहिलेले नाहीत. आता बाजारात इलेक्ट्रॉनिक गोल्ड रिसिप्ट म्हणजेच EGR हा एक नवा आधुनिक पर्याय उपलब्ध झाला आहे. हा पर्याय शेअर बाजारावर अगदी शेअर्सप्रमाणेच खरेदी आणि विक्री करता येतो. अशा परिस्थितीत सामान्य गुंतवणूकदारांसमोर हा मोठा प्रश्न उभा राहतो की, Gold ETF आणि EGR यापैकी नेमका कोणता पर्याय अधिक फायद्याचा ठरेल?
EGR आणि Gold ETF म्हणजे नेमके काय?
इलेक्ट्रॉनिक गोल्ड रिसिप्ट (EGR) हे प्रामुख्याने एक डिजिटल प्रमाणपत्र आहे, ज्याच्या पाठीमागे प्रत्यक्ष अस्सल सोने (Physical Gold) असते. हे सोने सेबीद्वारे मान्यताप्राप्त वॉल्ट्समध्ये अत्यंत सुरक्षित ठेवले जाते. गुंतवणूकदार याला आपल्या डीमॅट अकाउंट मध्ये ठेवू शकतात. याची सर्वात मोठी खूबी म्हणजे यामध्ये 100 मिलीग्रामपासून ते 1 किलोग्रामसारख्या अत्यंत लहान प्रमाणातही सोन्याची खरेदी करता येते. तसेच भविष्यात गरज पडल्यास हे ईजीआर परत करून प्रत्यक्ष सोन्याचे कॉइन्स किंवा बार मिळवता येतात. दुसरीकडे, गोल्ड ईटीएफ (Exchange Traded Fund) हा एक म्युच्युअल फंड आहे जो थेट सोन्याच्या दरांवर आधारित असतो. यात गुंतवणूक केल्यास प्रत्यक्ष सोने मिळत नाही, तर सोन्याच्या दरातील चढ-उताराचा फायदा मिळतो. यात सोन्याची शुद्धता किंवा चोरीची कोणतीही चिंता नसते.
टॅक्स आणि रिटर्नचे महत्त्वाचे नियम
EGR आणि गोल्ड ईटीएफ या दोन्ही पर्यायांवर लागणारे कर विशिष्ट नियमांनुसार ठरवले जातात. जर तुम्ही EGR खरेदी केल्यापासून 12 महिन्यांच्या आत विकले, तर होणाऱ्या नफ्यावर तुमच्या नियमित उत्पन्न करानुसार शॉर्ट टर्म कॅपिटल गेन (STCG) टॅक्स लागू होतो. जर EGR चा कालावधी 12 महिन्यांपेक्षा अधिक असेल, तर इंडेक्सेशनशिवाय 12.5 टक्के दराने लॉंग टर्म कॅपिटल गेन टॅक्स द्यावा लागतो. सर्वात महत्त्वाची सवलत म्हणजे, जेव्हा तुम्ही तुमच्या EGR चे रूपांतर प्रत्यक्ष फिजिकल गोल्डमध्ये करता, तेव्हा चालू नियमांनुसार कोणताही कॅपिटल गेन टॅक्स लागत नाही. गोल्ड ईटीएफ देखील याच कॅपिटल गेन टॅक्सच्या नियमांच्या कक्षेत येतो, त्यामुळे कर रचनेच्या बाबतीत दोन्हीमध्ये फार मोठा फरक पाहायला मिळत नाही.
हेही वाचा – Gold-Silver Rate Today: सोनं झालं स्वस्त! पश्चिम आशियातील वाढता तणाव तरीही सोनं-चांदीच्या दरात मोठी घसरण
गुंतवणुकीतील खर्च: कुठे पडेल खिशाला जास्त फटका?
शेअर बाजारातून थेट EGR खरेदी करताना पारंपरिक सोन्यासारखा लगेच 3% जीएसटी द्यावा लागत नाही. परंतु, यामध्ये ब्रोकरेज, डीमॅट चार्जेस, एक्सचेंज फी आणि सोन्याच्या सुरक्षिततेसाठी असणारे वॉल्टिंग व स्टोरेज चार्जेस असे काही छुपे खर्च समाविष्ट असतात. तसेच भविष्यात जर तुम्ही या सोन्याची प्रत्यक्ष डिलिव्हरी घेण्याचे ठरवले, तर तुम्हाला डिलिव्हरी चार्जेससह 3 टक्के जीएसटी भरावाच लागतो. याउलट, गोल्ड ईटीएफचा विचार केल्यास यामध्ये प्रामुख्याने ब्रोकरेज, डीमॅट चार्ज आणि फंड व्यवस्थापनाची फी म्हणजेच एक्सपेंस रेशिओ द्यावा लागतो. केवळ डिजिटल स्वरूपात गुंतवणूक करण्याच्या हेतूने गोल्ड ईटीएफ हा अधिक सोपा आणि कमी खर्चीक पर्याय मानला जातो.
लिक्विडिटी आणि परताव्याच्या बाबतीत कोण सरस?
हे दोन्ही आर्थिक पर्याय थेट सोन्याच्या आंतरराष्ट्रीय आणि देशांतर्गत किमतींशी जोडलेले असल्यामुळे, दोघांमधून मिळणारा परतावा हा बाजारातील सोन्याच्या भावावरच अवलंबून असतो. मात्र, खरेदी आणि विक्रीच्या वेळी मिळणाऱ्या सुलभतेमध्ये मोठा फरक दिसून येतो. गोल्ड ईटीएफमध्ये बाजारात मोठ्या प्रमाणात उलाढाल होत असल्यामुळे यात गुंतवणूक करणे आणि कधीही पैशांची गरज भासल्यास फंडातून बाहेर पडणे अत्यंत सोपे असते. याच्या अगदी विरुद्ध, ईजीआर (EGR) या पर्यायामध्ये सध्या बाजारात ट्रेडिंगचे प्रमाण कमी असल्यामुळे त्याच्या खरेदी आणि विक्रीच्या दरांमध्ये मोठा फरक पाहायला मिळू शकतो. तरीही, भविष्यात या पर्यायाची व्याप्ती वाढल्यास प्रत्यक्ष सोन्याची डिलिव्हरी देणारा हा एक अतिशय मजबूत दीर्घकालीन पर्याय ठरू शकतो.
(Disclaimer : बाजारातील गुंतवणूक जोखमीची आहे. नियम व अटी काळजीपूर्वक वाचा. जय महाराष्ट्र कोणत्याही नफ्या-तोट्यास जबाबदार नाही. गुंतवणुकीपूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.)
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.