AI Data Centers on Moon: AI ची भूक भागवण्यासाठी चंद्रावर उभारण्यात येणार ‘डेटा सेंटर’; काय आहे मस्क, बेझोस, पिचाई यांचा महत्त्वाकांक्षी ‘मून प्रोजेक्ट’

AI Data Centers on Moon: पृथ्वीवरील एआय (AI) तंत्रज्ञानाची वाढती विजेची मागणी पूर्ण करण्यासाठी जगातील सर्वात श्रीमंत आणि मोठ्या तंत्रज्ञान कंपन्यांनी एक अविश्वसनीय योजना आखली आहे. भविष्यात डेटा सेंटर्ससाठी पृथ्वीवर वीज अपुरी पडू शकते, हे लक्षात घेता, एलॉन मस्क, जेफ बेझोस आणि सुंदर पिचाई यांच्यासारखे दिग्गज आता चंद्रावर भव्य डेटा सेंटर्स (AI Data Centers) उभारण्याच्या तयारीला लागले आहेत. या तंत्रज्ञान क्षेत्रातील दिग्गजांना आपली योजना लवकरात लवकर कार्यान्वित करायची आहे. याचे प्रमुख कारण म्हणजे पृथ्वीवर मर्यादित वीज आहे. तसेच नवीन डेटा सेंटर्स उभारताना अनेक कायदेशीर आणि नियामक अडचणी येतात, ज्या चंद्रावर नाहीत.

चंद्रावरच डेटा सेंटर का?

एआय मॉडेल्स आणि त्यांचे प्रशिक्षण (Training) यासाठी अतिप्रचंड ऊर्जा लागते. ओपनएआयसारख्या कंपन्यांना दरवर्षी शेकडो गिगावॅट नवीन वीज हवी आहे. अनेक देश एकत्रितपणे जितकी वीज वापरतात, तितक्या ऊर्जेची एआयला भविष्यात गरज भासेल.

हेही वाचा –Anti-Aging Medicine : माणूस आता 150 वर्ष जगणार? चीनच्या संशोधकांचे वार्धक्य रोखणारे मोठे संशोधन

अवकाशात डेटा सेंटर उभारण्याचे फायदे  

अखंड सौर ऊर्जा: चंद्रावर किंवा अवकाशात 24 तास सूर्यप्रकाश उपलब्ध असतो. यामुळे सौर पॅनेल नेहमी पूर्ण क्षमतेने काम करतील.
नैसर्गिक कूलिंग: अंतराळात निर्वात (Vacuum) असल्याने, डेटा सेंटर्सची उष्णता नैसर्गिकरित्या बाहेर फेकली जाईल. यामुळे पृथ्वीवरील डेटा सेंटर्सचा मोठा 'कूलिंग खर्च' वाचेल.
नियामक स्वातंत्र्य: चंद्रावर कोणतेही सरकारी नियम किंवा कायदेशीर गुंतागुंत नसल्याने कंपन्यांना त्यांच्या सोयीनुसार काम करता येईल.

हेही वाचा – D2D Service काय आहे? सरकारचे हे पाऊल मोबाइल युजर्सचे नशीब बदलवणार, जाणून घ्या संपूर्ण माहिती

बेझोस, मस्क आणि गुगलची योजना

टाईम्स ऑफ इंडियाच्या वृत्तानुसार, जेफ बेझोस यांनी अलीकडेच म्हटले आहे की चंद्र ही विश्वाची देणगी आहे. त्यांची कंपनी, ब्लू ओरिजिन आणि एलोन मस्कची स्पेसएक्स अंतराळ प्रवास परवडणारा बनवण्यासाठी काम करत आहेत. बेझोस चंद्रावर भव्य एआय डेटा सेंटर बांधू इच्छितात. गुगलने प्रोजेक्ट सनकॅचर देखील सुरू केले आहे, जे चंद्र संगणनाची तयारी करत आहे. एलोन मस्क स्टारलिंक उपग्रहांमध्ये सौर ऊर्जा स्थापित करून अंतराळात एआय सर्व्हर चालविण्याची योजना आखत आहेत. हे उपग्रह लेसरद्वारे आपापसात डेटा जलद प्रसारित करण्यास सक्षम असतील. तथापी, मस्कचे स्वप्न आणखी मोठे आहे. त्यांना चंद्रावर असे कारखाने बांधायचे आहेत जे दरवर्षी शेकडो टेरावॅट वीज निर्माण करतील. दरम्यान, नासाचे माजी शास्त्रज्ञ फिल मेट्झगर यांच्या मते, पूर्वी अवकाशात डेटा सेंटर बांधणे खूप महाग होते, परंतु आता किमती झपाट्याने कमी होत आहेत आणि येत्या 10 वर्षांत हा प्रकल्प आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीर ठरू शकतो. एआयची वाढती गरज या उद्योगाला नक्कीच यशस्वी करील, असा विश्वास तज्ञांनी व्यक्त केला आहे.