IAS Vivek Aggarwal : जागतिक मंचावर भारताचा ऐतिहासिक विजय! ‘FATF’ च्या सर्वोच्च नेतृत्वपदी प्रथमच भारतीय अधिकाऱ्याची नेमणूक

IAS Vivek Aggarwal FATF Vice President : आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आर्थिक गुन्हेगारी आणि दहशतवादी कारवायांना मिळणाऱ्या पैशांवर कडक नजर ठेवणाऱ्या 'फायनान्शियल ॲक्शन टास्क फोर्स' (FATF) या जागतिक संस्थेच्या उपाध्यक्षपदी पहिल्यांदाच एका भारतीय नागरिकाची निवड झाली आहे. पॅरिस येथे 17 ते 19 जून दरम्यान पार पडलेल्या महत्त्वाच्या परिषदेमध्ये यावर शिक्कामोर्तब करण्यात आले. या जागतिक परिषदेत जगातील 200 हून अधिक देशांचे प्रतिनिधी उपस्थित होते. वर्ष 2010 पासून भारत या महत्त्वाच्या संस्थेचा सक्रिय सदस्य असून, इतिहासात पहिल्यांदाच भारताला या संस्थेच्या सर्वोच्च प्रशासकीय रचनेत एवढे मोठे मानाचे स्थान मिळाले आहे. ही नियुक्ती भारताची जागतिक विश्वासार्हता वाढवणारी ठरली आहे.

विवेक अग्रवाल यांच्या खांद्यावर मोठी जबाबदारी; यूकेच्या थॉमस गाइल्स यांची घेणार जागा
भारत सरकारचे सांस्कृतिक सचिव विवेक अग्रवाल यांची 2026-27 या आगामी कार्यकाळासाठी FATF चे नवे उपाध्यक्ष म्हणून अधिकृत निवड करण्यात आली आहे. यापूर्वी 1 जुलै 2025 पासून युनायटेड किंग्डमचे (UK) थॉमस गाइल्स हे या पदाची जबाबदारी सांभाळत होते, आता त्यांच्या जागी भारतीय आयएएस (IAS) अधिकारी विवेक अग्रवाल काम पाहतील. विवेक अग्रवाल हे 1994 च्या बॅचचे मध्य प्रदेश केडरचे आयएएस अधिकारी आहेत. त्यांनी यापूर्वी केंद्रीय वित्त मंत्रालयाचे अतिरिक्त सचिव, 'फायनॅन्शियल इंटेलिजन्स युनिट' (FIU) चे संचालक आणि FATF मधील भारतीय शिष्टमंडळाचे प्रमुख म्हणून अत्यंत चोख कामगिरी बजावलेली आहे.

भारताच्या आर्थिक सुरक्षेचे आणि सक्षम धोरणांचे जागतिक कौतुक
विवेक अग्रवाल यांच्याच नेतृत्वाखाली 2024 मध्ये भारताचा 'म्युच्युअल इव्हॅल्युएशन रिपोर्ट' (परस्पर मूल्यमापन अहवाल) जाहीर झाला होता, ज्यामध्ये FATF कडून भारताच्या आर्थिक यंत्रणेचे कौतुक करण्यात आले होते. काळा पैसा पांढरा करणे (Money Laundering) आणि दहशतवादी वित्तपुरवठ्याविरुद्ध भारताने उभारलेली (AML/CFT) डिजिटल सुरक्षा प्रणाली अत्यंत प्रभावी ठरल्याचे या अहवालात सिद्ध झाले होते. डिजिटल पेमेंट आणि व्हर्च्युअल ॲसेट्सच्या (आभासी मालमत्ता) युगात भारताने घेतलेले सावध निर्णय आणि आर्थिक पारदर्शकता यामुळेच आज जागतिक मंचावर देशाचा दबदबा निर्माण झाला असून, केंद्रीय सांस्कृतिक मंत्रालयाने या यशाचा उल्लेख देशासाठी एक 'मैलाचा दगड' असा केला आहे.

हेही वाचा – India Child Mortality Rate: भारताची बालआरोग्य क्षेत्रात मोठी प्रगती! एका दशकात पाच वर्षांखालील बालमृत्यू दरात 41 टक्क्यांची घट

परराष्ट्र मंत्रालयाचा आनंद आणि भारताचे 'झिरो टॉलरन्स' धोरण
या ऐतिहासिक निवडीवर भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी अत्यंत महत्त्वाची प्रतिक्रिया दिली आहे. हा भारताचा खऱ्या अर्थाने एक मोठा राजनैतिक विजय असल्याचे सांगत ते म्हणाले की, 'दहशतवादाला होणाऱ्या आर्थिक पुरवठ्याविरोधात भारताचे धोरण नेहमीच 'झिरो टॉलरन्स' (मुळीच सहन करणार नाही) असे राहिले आहे.' जागतिक स्तरावरील बेकायदेशीर आर्थिक जाळी उद्ध्वस्त करण्यासाठी आणि आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व्यवस्थेला सुरक्षित ठेवण्यासाठी भारताचे हे नवे नेतृत्व अत्यंत प्रभावी आणि मार्गदर्शक ठरेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

'हा देशाच्या सामूहिक प्रयत्नांचा बहुमान' – विवेक अग्रवाल
आपल्या या नियुक्तीनंतर आनंद व्यक्त करताना नवनियुक्त उपाध्यक्ष विवेक अग्रवाल म्हणाले, 'हा बहुमान वैयक्तिक नसून भारताच्या सामूहिक प्रयत्नांचा आणि आपल्या मजबूत आर्थिक कायदे-यंत्रणेचा पराक्रम आहे. आंतरराष्ट्रीय वित्तीय सुरक्षिततेसाठी FATF च्या जागतिक नेटवर्कसोबत एकत्र काम करणे ही माझ्यासाठी अत्यंत अभिमानाची आणि सन्मानाची गोष्ट असेल.' जागतिक अर्थव्यवस्थेला अधिक सुरक्षित आणि लवचिक बनवण्यासाठी भारताचे प्रतिनिधित्व करताना आपण सर्व देशांना सोबत घेऊन महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यास उत्सुक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

हेही वाचा – India GDP Growth: पश्चिम आशियातील संकटाचा भारताला मोठा फटका; GDP वाढीचा वेग मंदावणार, संयुक्त राष्ट्रांचा इशारा