Shardiya Navratri 2025: शारदीय नवरात्रोत्सवात प्रत्येक दिवशी देवी दुर्गेच्या वेगवेगळ्या रूपाची पूजा केली जाते. आज 23 सप्टेंबर, मंगळवार म्हणजेच नवरात्रोत्सवाचा दुसरा दिवस आहे. या दिवशी देवी दुर्गेच्या दुसऱ्या रूपाची पूजा केली जाते, जिचे नाव आहे माता ब्राह्मचारिणी. माता ब्राह्मचारिणीला ज्ञान, तप आणि साधनेची देवी मानले जाते. भक्तांच्या मनाची एकाग्रता वाढवण्यासाठी व सर्व कार्यांमध्ये यश मिळवण्यासाठी तिची विधिपूर्वक पूजा केली जाते.
देवी ब्राह्मचारिणी म्हणजे कोण? आणि तिने हे रूप कसे धारण केले?
माता ब्राह्मचारिणीचे स्वरूप तप, साधना आणि आध्यात्मिक शक्तीचे प्रतीक आहे. पुराणानुसार, या रूपात देवीने तपश्चर्या आणि ज्ञानाच्या मार्गाने मानवतेला मार्गदर्शन करण्याचा निर्णय घेतला. देवी या रूपात सफेद साडी घालून, उजव्या हातात माळ आणि डाव्या हातात कमंडल घेऊन दिसते, जे तिच्या पवित्रता, संयम आणि आध्यात्मिक उर्जेचे प्रतीक आहे. तिला ‘ब्राह्मचारिणी’ असे नाव ठेवण्यात आले कारण ती सदैव ब्रह्मचर्याचे पालन करणारी, तपश्चर्येची आणि ज्ञान साधनेची देवी आहे. भक्तांच्या जीवनात संयम, स्थिरता आणि आध्यात्मिक उन्नती मिळवण्यासाठी तिच्या या रूपाची विधिपूर्वक पूजा केली जाते.
माता ब्राह्मचारिणी पूजा विधी
आज पूजा करण्यापूर्वी स्नान करून शुद्ध वस्त्र धारण करणे आवश्यक आहे. पूजा स्थळावर गोमूत्र शिंपडून मंदिर वा पूजा स्थळ पवित्र करावे. दिवा लावल्यावर देवीला अक्षत, सिंदूर आणि सफेद फुलं अर्पित करावीत. नंतर देवीला भोग अर्पित करावा.
पूजेच्या वेळी धूप आणि दीपक वापरून दुर्गा चालीसा पाठ करावा. त्यानंतर देवीची आरती करून भक्तमंडळी भक्तीभावनेने प्रार्थना करतील. यामुळे घरात सुख, समृद्धी व ऐश्वर्य प्राप्त होते.
देवी ब्राह्मचारिणी आरती
आरती स्तोत्र:
जय ब्रह्मचारिणी माता,
सत्यसंधा परमेश्वरी माता।
तपस्विनी शिवप्रिया माता,
जय जय ब्रह्मचारिणी माता।
जय चंद्रवदनी, गंगास्वरी माता,
सर्व दुखहर्त्री, ज्ञानप्रदायिनी माता।
सत्यश्री शिवप्रिया, करुणासिन्धु माता,
जय जय ब्रह्मचारिणी माता।
अष्टभुजा महाशक्ती माता,
दया रूपिणी जगदंबा माता।
भक्तजनांची रक्षणकर्ता माता,
जय जय ब्रह्मचारिणी माता।
ऊँ ब्रह्मचारिण्यै नमः,
सर्व संकट निवारिण्यै नमः।
भक्तजन्मे सुखदायिनी माता,
जय जय ब्रह्मचारिणी माता।
पूजा मुहूर्त
ब्रह्म मुहूर्त: सकाळी ०4:35 ते 05:22
अभिजित मुहूर्त: सकाळी 11:49 ते दुपारी 12:37
विजय मुहूर्त: दुपारी 02:14 ते 03:03
सायंकाळचा मुहूर्त: संध्याकाळी 06:16 ते 06:40
अमृत काळ: रात्री 07:06 ते 08:51
भक्तांनी या मुहूर्तांमध्ये पूजा केली तर ती अधिक फळदायी ठरते.
बीज मंत्र:
मां ब्राह्मचारिणी प्रसन्न करण्यासाठी बीज मंत्र:
'ह्रीं श्री अम्बिकायै नम:'
साधना मंत्र:
'ऊँ ऐं ह्रीं क्लीं ब्राह्मचारिण्यै नम:'
या मंत्राचा किमान 108 वेळा जाप करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. मंत्रोच्चारण करताना भक्तांचे मन शुद्ध आणि स्थिर राहणे आवश्यक आहे.
नैवेद्य ,पुष्प व शुभ रंग
माता ब्राह्मचारिणीला सफेद रंग अत्यंत प्रिय आहे. या दिवशी देवीला सफेद फुलं आणि सफेद वस्त्र अर्पण करणे योग्य आहे परंतु आजचा रंग लाल असल्याने लाल रंग सुद्धा अर्पण करू शकता. साधे गोड पदार्थ किंवा देवीला आवडणारा नैवेद्य अर्पित करावा . या विधीने देवी प्रसन्न होते आणि घरातील नकारात्मक शक्ती दूर होते.
आज माता ब्राह्मचारिणीची पूजा भक्तांच्या जीवनात ज्ञान, संयम, मानसिक स्थिरता आणि आध्यात्मिक उन्नती घेऊन येते. नवरात्री काळात या दिवशी विधिपूर्वक पूजा केल्यास घरात सौख्य, समृद्धी आणि आरोग्य टिकून राहते. भक्तांनी मंत्रोच्चारण आणि पूजा मनोभावे करावी. देवीची कृपा कायम राहण्यासाठी नियमित साधना करणे आवश्यक आहे.
(Disclaimer : येथे दिलेली माहिती धार्मिक श्रद्धेवर आधारित आहे. याला कोणताही शास्त्रीय पुरावा नाही. जय महाराष्ट्र त्याची हमी देत नाही.)
