Airlines Fined: विमान कंपनीला ग्राहक मंचाचा दणका; विमान रद्द झाल्याने ज्येष्ठ दांपत्याचा कौटुंबिक सोहळा चुकला, सव्वादोन लाखांचा दंड

Gurugram Consumer Court Fined American Airlines for Flight Cancellation : आंतरराष्ट्रीय विमान कंपन्यांकडून प्रवाशांना दिल्या जाणाऱ्या सेवेतील त्रुटींवर गुरुग्राम येथील ग्राहक मंचाने एक मोठा आणि ऐतिहासिक निर्णय दिला आहे. प्रवासादरम्यान झालेल्या 10 तासांच्या विलंबासह विविध त्रासांमुळे एका वयोवृद्ध दांपत्याला 2.22 लाख रुपयांची भरपाई देण्याचे आदेश मंचाने अमेरिकन एअरलाईन्सला दिले आहेत. या प्रवासातील अवाजवी दिरंगाईमुळे या वृद्ध प्रवाशांना अमेरिकेतील एका अत्यंत महत्त्वाच्या कौटुंबिक कार्यक्रमाला मुकावे लागले होते. हा निकाल आंतरराष्ट्रीय विमान कंपन्यांना ज्येष्ठ प्रवाशांच्या सुरक्षेबाबत आणि सोयी-सुविधांबाबत जबाबदार धरण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे.

ज्येष्ठ नागरिकांचा विमानतळावरील छळ आणि चुकीच्या कारणास्तव बोर्डिंग नाकारणे
तक्रारदार 84 वर्षांचे हरभजन सिंग बैंस आणि 78 वर्षांच्या आशा रैनी हे दिल्लीहून न्यूयॉर्कमार्गे शिकागोला एका कौटुंबिक सोहळ्यासाठी चालले होते. मात्र, अमेरिकन एअरलाईन्सने निश्चित केलेला हा प्रवास त्यांच्यासाठी अत्यंत छळवणूक करणारा ठरला. या वयोवृद्ध दांपत्याने विमान कंपनीविरोधात प्रामुख्याने खालील तीन गंभीर बाबींवर आक्षेप घेत भरपाईची मागणी केली होती. न्यूयॉर्क ते शिकागो हे विमान अचानक रद्द झाल्यामुळे त्यांना न्यूयॉर्क विमानतळावर तब्बल 10 तासांपेक्षा अधिक काळ ताटकळत बसावे लागले, ज्यामुळे त्यांचा मुख्य कार्यक्रम चुकला. 27 जुलै 2025 रोजी शिकागो येथून फिलाडेल्फिया मार्गे ॲमस्टरडॅमला जाताना, एअरलाईन्सने त्यांच्या व्हिसावर चुकीच्या पद्धतीने आक्षेप घेत त्यांना विमानात प्रवेश नाकारला. वयोमानानुसार आजारी असतानाही त्यांना सलग अडीच तास रांगेत उभे राहावे लागले, ज्यामुळे त्यांचे पुढील विमानही चुकले. फिलाडेल्फिया विमानतळावर एका विमानातून दुसऱ्या विमानात जाण्यासाठी त्यांना कोणतीही व्हीलचेअर किंवा गाडी उपलब्ध करून दिली नाही, ज्यामुळे चालताना त्यांची अवस्था कोसळतील की काय अशी झाली होती.

हेही वाचा – UAE Visa Services: भारतीय प्रवाशांसाठी महत्त्वाची बातमी; UAE मध्ये 'या' 5 दिवसांसाठी पासपोर्ट आणि व्हिसा सेवा पूर्णपणे बंद

विमान कंपनीचा अहंकार आणि ग्राहक मंचाची चपराक
ग्राहक मंचाचे अध्यक्ष संजीव जिंदाल आणि सदस्य ज्योती सिवाच व खुशविंदर कौर यांच्या खंडपीठाने या संवेदनशील प्रकरणाची सुनावणी केली. मंचाने 3 जून रोजी दिलेल्या आपल्या निकालात स्पष्ट केले की, तक्रारदार हे 84 आणि 78 वर्षांचे अति-ज्येष्ठ नागरिक असल्याने 10 तास बसून राहिल्यामुळे त्यांना प्रचंड मानसिक आणि शारीरिक त्रास सहन करावा लागला हे उघड आहे. विशेष म्हणजे, या संपूर्ण प्रकरणाच्या सुनावणीदरम्यान अमेरिकन एअरलाईन्सचा कोणताही प्रतिनिधी मंचासमोर आपली बाजू मांडण्यासाठी हजर राहिला नाही. मंचाने विमान कंपनीच्या या भूमिकेला अहंकार असे संबोधत त्यांच्या अनुपस्थितीतच दांपत्याच्या बाजूने निकाल दिला.

वयोवृद्ध प्रवाशांच्या शारीरिक आणि मानसिक त्रासासाठी ऐतिहासिक भरपाई
या निकालाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे, ग्राहकाचे कोणतेही कागदोपत्री किंवा थेट आर्थिक नुकसान झालेले नसतानाही ही भरपाई मंजूर करण्यात आली आहे. केवळ प्रवासादरम्यान सहन कराव्या लागलेल्या तीव्र शारीरिक आणि मानसिक त्रासाचा विचार करून ग्राहक मंचाने कंपनीला सेवेतील कमतरतेबद्दल दोषी ठरवले. यामुळे आंतरराष्ट्रीय प्रवासादरम्यान ज्येष्ठ नागरिकांच्या हक्कांना मोठी बळकटी मिळाली आहे. सामान्य प्रवाशांनाही असा त्रास झाल्यास ते राष्ट्रीय ग्राहक हेल्पलाईन क्रमांक 1915 वर संपर्क साधून दाद मागू शकतात.

हेही वाचा – IAS Vivek Aggarwal : जागतिक मंचावर भारताचा ऐतिहासिक विजय! 'FATF' च्या सर्वोच्च नेतृत्वपदी प्रथमच भारतीय अधिकाऱ्याची नेमणूक