Medicine Education : आता संस्कृतच्या विद्यार्थ्यांना 10 वीनंतर थेट बनता येणार डॉक्टर! साडेसात वर्षांचा ‘आयुर्वेद गुरुकुलम’ अभ्यासक्रम सुरू

Sanskrit BAMS Admission : संस्कृत भाषा आणि आयुर्वेद उपचार पद्धतीला आधुनिक काळाची जोड देऊन समृद्ध करण्यासाठी नवी दिल्लीच्या केंद्रीय संस्कृत विद्यापीठाने एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. या शैक्षणिक वर्षापासून 10 वी उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांसाठी 'आयुर्वेद गुरुकुलम' म्हणजेच बी.ए.एम.एस. (BAMS) हा एकात्मिक (Integrated) अभ्यासक्रम सुरू करण्यात आला आहे. पारंपरिक वैदिक मूल्ये आणि आधुनिक वैद्यकशास्त्र यांचा मिलाफ घडवून आणत दर्जेदार आयुर्वेद तज्ज्ञ तयार करणे, हा या विशेष उपक्रमाचा मुख्य हेतू आहे. या नव्या निर्णयामुळे आता संस्कृतचा अभ्यास करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना शालेय शिक्षणानंतर थेट वैद्यकीय क्षेत्रात आपले करिअर घडवण्याची सुवर्णसंधी उपलब्ध झाली आहे.

साडेसात वर्षांच्या अभ्यासक्रमाचे स्वरूप
हा संपूर्ण अभ्यासक्रम एकूण 7.5 वर्षांच्या कालावधीचा असेल, ज्याची रचना विद्यापीठाने अत्यंत पद्धतशीरपणे केली आहे:
– सुरुवातीची 2 वर्षे: प्री-आयुर्वेद गुरुकुलम शिक्षणासाठी राखीव असतील.
– पुढील 4.5 वर्षे: मुख्य बी.ए.एम.एस. (BAMS) पदवीच्या शिक्षणासाठी असतील.
– शेवटचे 1 वर्ष: सर्व विद्यार्थ्यांसाठी अनिवार्य इंटर्नशिप (Compulsory Internship) कालावधी असेल.
या अभ्यासक्रमाच्या प्रवेशासाठी विद्यार्थ्यांना केंद्रीय संस्कृत विद्यापीठातर्फे घेतली जाणारी 'प्री आयुर्वेद नीट' (NEET PA) ही ऑफलाइन पात्रता परीक्षा द्यावी लागणार असून त्याची अधिकृत अधिसूचनाही जारी करण्यात आली आहे.

हेही वाचा – JNVST 2026: नवोदय विद्यालयात 6 वीच्या प्रवेशासाठी बिगुल वाजले! जाणून घ्या पात्रता, अर्ज प्रक्रिया आणि परीक्षेचा 'नवा पॅटर्न'

प्रवेशासाठी लागणारी पात्रता आणि परीक्षेचे नियम
या 'नीट पीए' (NEET PA) प्रवेश परीक्षेसाठी उमेदवाराने कोणत्याही मान्यताप्राप्त किंवा राज्य संस्कृत बोर्डातून 10 वीची परीक्षा उत्तीर्ण केलेली असणे आवश्यक आहे. 31 December 2026 रोजी विद्यार्थ्याचे वय किमान 15 वर्षे आणि कमाल 25 वर्षे असावे, अशी अट ठेवण्यात आली आहे. गुणांच्या पात्रतेसाठी सामान्य वर्गातील (General) विद्यार्थ्यांना 10 वीत किमान 50 टक्के, तर एससी, एसटी आणि ओबीसी वर्गातील विद्यार्थ्यांना किमान 40 टक्के गुण असणे अनिवार्य आहे. या परीक्षेसाठीची ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया July महिन्याच्या तिसऱ्या आठवड्यापासून सुरू होणार असून ही ऑफलाइन परीक्षा 30 August किंवा 6 September रोजी घेतली जाईल. परीक्षेचा एकूण कालावधी 150 मिनिटांचा असेल, ज्यामध्ये 120 बहुपर्यायी (MCQ) प्रश्न विचारले जातील. प्रत्येक प्रश्नाला 1 गुण असेल आणि यामध्ये कोणतीही नकारात्मक गुणदान (Negative Marking) पद्धत नसेल.

असा असेल परीक्षा पॅटर्न आणि संपर्क माहिती
विद्यापीठाने या प्रवेश परीक्षेच्या अभ्यासक्रमाची विभागणी प्रामुख्याने 3 भागांमध्ये केली आहे. भाग ‘अ’ मध्ये संस्कृत वाङ्मय परिचय, वेद, पुराणे, रामायण-महाभारत, दर्शने, भारतीय संस्कृती आणि व्याकरणाचा समावेश आहे. भाग ‘ब’ मध्ये भौतिकशास्त्र (Physics), रसायनशास्त्र (Chemistry) आणि जीवशास्त्र (Biology) या विज्ञान विषयांचा अभ्यास करावा लागेल. तर भाग ‘क’ मध्ये आयुर्वेदातील संस्कृत वाङ्मय, पुराण-इतिहास, व्याकरण, दर्शन आणि भारतीय ज्ञान परंपरेशी संबंधित विषय विचारले जातील. या परीक्षेची नमुना प्रश्नपत्रिका आणि मार्गदर्शक सूचना विद्यापीठाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर मिळतील. अधिक माहितीसाठी इच्छुक विद्यार्थी 011-28520976 या क्रमांकावर किंवा iks@sanskrit.ac.in या ईमेलवर संपर्क साधू शकतात, अशी माहिती राज्य अभ्यास मंडळाचे सदस्य डॉ. प्रसादशास्री कुलकर्णी यांनी दिली आहे.

हेही वाचा – Chhatrapati Sambhajinagar : एसआयआर प्रक्रियेचा ताण असह्य! भर बैठकीत शिक्षकाला रडू कोसळलं; Video Viral