Study Abroad Cost Increased due to Continuous Downfall of Indian Rupee : जागतिक बाजारपेठेत भारतीय रुपयाची कमालीची घसरण झाल्याने परदेशात उच्च शिक्षणाचे स्वप्न पाहणाऱ्या भारतीय विद्यार्थ्यांचे आर्थिक बजेट पूर्णपणे कोलमडले आहे. अमेरिकन डॉलर आणि इतर प्रमुख जागतिक चलनांच्या तुलनेत रुपया तब्बल 10 टक्क्यांहून अधिक घसरला आहे. यामुळे परदेशी विद्यापीठांनी शैक्षणिक शुल्कात कोणतीही वाढ केलेली नसतानाही, पालकांना आणि विद्यार्थ्यांना भारतातून अधिकचे लाखो रुपये मोजावे लागत आहेत, ज्यामुळे पालकांच्या खिशाला मोठी कात्री लागली आहे.
शैक्षणिक शुल्कवाढ नसतानाही 8 लाखांचा अतिरिक्त बोजा
तज्ज्ञांच्या विश्लेषणानुसार, चलनातील या बदलामुळे परदेशी शिक्षणाचा प्रवास अत्यंत खर्चिक बनला आहे. ज्या अभ्यासक्रमांसाठी पूर्वी वर्षाला 35 ते 70 लाख रुपये खर्च येत होता, तिथे आता विद्यार्थ्यांना अतिरिक्त 4 ते 8 लाख रुपये जास्त मोजावे लागत आहेत. तसेच, 2 वर्षांच्या पदव्युत्तर पदवीसाठी 50…60 लाख रुपयांचे बजेट नियोजन करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना आता अचानक 5 ते 7 लाख रुपयांचा जादा फटका सोसावा लागत आहे.
'टॉप-अप' शैक्षणिक कर्जासाठी बँकांमध्ये गर्दी
चलनाच्या या अस्थिरतेमुळे आधीच कर्ज मंजूर करून घेतलेले पालकमंडळी सर्वाधिक अडचणीत आले आहेत. 'अपग्रेड स्टडी अब्रॉड'च्या 2024-25 च्या अहवालानुसार, परदेशात जाणाऱ्या दर 3 भारतीय विद्यार्थ्यांमागे 1 विद्यार्थ्याने शैक्षणिक कर्ज घेतलेले असते. कर्ज मंजूर झाले तेव्हाचा रुपयाचा दर आणि आता प्रत्यक्ष विद्यापीठात पैसे जमा होतानाचा दर यात मोठी तफावत आल्याने मंजूर रक्कम अपुरी पडत आहे. हा आर्थिक फरक भरून काढण्यासाठी आता बँकांकडे अतिरिक्त (Top-up) कर्जासाठी रांगा लागल्या आहेत, तर काही पालक आपल्या वैयक्तिक बचतीतून किंवा पीएफ (PF) निधीतून पैसे काढत आहेत.
दैनंदिन राहण्याचा खर्च आवाक्याबाहेर
रुपया केवळ डॉलरच्या तुलनेतच नाही, तर आशियातील सर्वात कमजोर चलन ठरत ब्रिटन, कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया आणि युरोपच्या चलनांसमोरही घसरला आहे. यामुळे शैक्षणिक केंद्रांची मुख्य शहरे असलेल्या न्यूयॉर्क, टोरोंटो, व्हँकुव्हर, सिडनी आणि मेलबर्नमध्ये राहणे कठीण झाले आहे.
विद्यार्थ्यांच्या मासिक बजेटवर झालेला परिणाम असा आहे –
रोजचा खर्च वाढला: दरमहा लागणारे रेशन, प्रवास, वीज बिल आणि दैनंदिन खर्च आता मर्यादेबाहेर गेले आहेत.
वारंवार फटका: शैक्षणिक फी वर्षातून 1 किंवा 2 वेळा भरावी लागते, परंतु राहण्याचा खर्च दरमहा द्यावा लागत असल्याने पालकांना रोज बदलणाऱ्या दरामुळे दर महिन्याला जास्त पैसे पाठवावे लागत आहेत.
इतर खर्च: या परिस्थितीमुळे आंतरराष्ट्रीय विमान भाडे आणि आरोग्य विमा प्रीमियम देखील कमालीचे महागले आहेत.
पर्याय म्हणून जर्मनी आणि आयर्लंडला वाढती पसंती
रुपया कमजोर झाला असला तरी भारतीयांची परदेशात जाण्याची ओढ कमी झालेली नाही, परंतु विद्यार्थी आता स्वस्त पर्याय शोधत आहेत. जर्मनीमधील सरकारी विद्यापीठांमध्ये शिक्षण मोफत किंवा अत्यंत कमी शुल्कात उपलब्ध असल्याने तेथे भारतीय विद्यार्थ्यांचा ओघ लक्षणीय वाढला आहे. फ्रान्स आणि आयर्लंडमध्येही स्कॉलरशिप आणि शिक्षणानंतर मिळणाऱ्या नोकरीच्या संधींमुळे मागणी वाढली असून, 2024-25 मध्ये आयर्लंडमध्ये भारतीय विद्यार्थ्यांच्या प्रवेशात 30 टक्के तर फ्रान्समध्ये 17 टक्के वाढ नोंदवली गेली आहे.
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.