इराण आणि अमेरिका यांच्यातील वाढत्या तणावाचा परिणाम आता जागतिक कच्च्या तेलाच्या बाजारावर स्पष्टपणे दिसू लागला आहे. पश्चिम आशियातील परिस्थिती पुन्हा बिघडल्याने आंतरराष्ट्रीय बाजारात क्रूड ऑइलच्या किमतींमध्ये वाढ झाली आहे. अशा परिस्थितीत भारतात पेट्रोल आणि डिझेलचे दर वाढतील, अशी शक्यता व्यक्त केली जात होती. मात्र, 10 जुलै रोजी सरकारी तेल कंपन्यांनी इंधनाच्या दरात कोणताही बदल न करता ग्राहकांना मोठा दिलासा दिला आहे.
जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाचा दर प्रति बॅरल सुमारे 76 डॉलरच्या आसपास पोहोचला आहे. सामान्यतः अशा वाढीचा परिणाम इंधनाच्या किरकोळ दरांवर होत असतो. मात्र, सध्या भारतीय बाजारात पेट्रोल आणि डिझेलचे दर स्थिर ठेवण्यात आले आहेत. त्यामुळे वाहनधारकांना तात्पुरता दिलासा मिळाला आहे.
काही दिवसांपूर्वी आंतरराष्ट्रीय पातळीवर शांततेच्या चर्चेमुळे कच्च्या तेलाच्या किमती कमी होत होत्या. त्यामुळे भारतातही पेट्रोल-डिझेल स्वस्त होण्याची अपेक्षा निर्माण झाली होती. मात्र, पुन्हा एकदा भू-राजकीय तणाव वाढल्याने जागतिक ऊर्जा बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली आहे. तरीही देशांतर्गत दर न वाढवण्याचा निर्णय ग्राहकांसाठी सकारात्मक मानला जात आहे.
तेल कंपन्यांच्या माहितीनुसार, दिल्लीमध्ये पेट्रोलचा दर प्रतिलिटर 102.12 रुपये, मुंबईत 111.21 रुपये, कोलकात्यात 113.51 रुपये, तर चेन्नईमध्ये 107.77 रुपये इतका कायम आहे. डिझेलचे दरही स्थिर असून दिल्लीमध्ये 95.20 रुपये, मुंबईत 97.83 रुपये, कोलकात्यात 99.02 रुपये आणि चेन्नईमध्ये 99.55 रुपये प्रति लिटर आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्या तरी देशांतर्गत दरांवर अनेक घटकांचा प्रभाव असतो. रुपयाचा विनिमय दर, कररचना, वाहतूक खर्च आणि तेल कंपन्यांची किंमत धोरणे यावर अंतिम दर अवलंबून असतात. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील प्रत्येक वाढ लगेचच भारतीय ग्राहकांपर्यंत पोहोचतेच असे नाही.
दरम्यान, आंतरराष्ट्रीय घडामोडींवर ऊर्जा बाजाराचे लक्ष कायम आहे. पश्चिम आशियातील परिस्थिती आणखी बिघडल्यास कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये पुढील काही दिवसांत आणखी चढ-उतार होऊ शकतात. त्यामुळे वाहनधारक आणि उद्योग क्षेत्राची नजर आता पुढील इंधन दरांवर लागली आहे.
सध्या मात्र भारतीय ग्राहकांसाठी दिलासादायक बाब म्हणजे पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात कोणतीही वाढ करण्यात आलेली नाही. त्यामुळे प्रवास, वाहतूक आणि दैनंदिन खर्चावर तातडीचा अतिरिक्त भार पडलेला नाही.
