SIM Binding : सायबर फ्रॉड रोखण्यासाठी WhatsApp, Telegram बाबत सरकारचा मोठा निर्णय
Government's Big Move to Prevent Cyber Crime : भारतात ऑनलाइन फसवणूक (Online Fraud) आणि सायबर गुन्हेगारीच्या (Cyber Crime) वाढत्या घटनांना आळा घालण्यासाठी भारत सरकारच्या डिपार्टमेंट ऑफ टेलीकम्युनिकेशन्स (DoT) ने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. DoT ने WhatsApp, Telegram, Signal आणि इतर मेसेजिंग ॲप्सना SIM बाइंडिंग (SIM Binding) हा नियम लागू करण्याचे आदेश दिले आहेत. या निर्णयामुळे आता ओटीटी (OTT) प्लॅटफॉर्म वापरणाऱ्या युजर्सना (Users) त्यांच्या SIM कार्डशिवाय ॲप वापरणे कठीण होणार आहे, ज्यामुळे वापरकर्त्यांनी सतर्क राहणे आवश्यक आहे.
काय आहे 'सिम बाइंडिंग'?
सिम बाइंडिंगचा साधा अर्थ असा आहे की, आता तुमचे मेसेजिंग ॲप (Messaging App) तुमच्या मोबाईल नंबरसोबतच तुमच्या मोबाईल डिव्हाइस (Device) सोबतही कायमस्वरूपी जोडले जाईल. याचा परिणाम असा होईल की, जर तुमच्या फोनमध्ये ज्या SIM कार्डने तुम्ही WhatsApp खाते तयार केले आहे, ते SIM नसेल, तर कदाचित तुम्ही त्या ॲपचा वापर करू शकणार नाही किंवा तुम्हाला वारंवार त्याची सत्यापन (Verification) प्रक्रिया पूर्ण करावी लागेल. हे धोरण सध्याच्या UPI ॲप्स (उदा. Google Pay किंवा PhonePe) प्रमाणे काम करेल, जिथे सक्रिय SIM कार्डशिवाय तुम्ही पैसे पाठवू शकत नाही.
फसवणूक रोखण्यासाठी कठोर निर्णय
एका वृत्तसंस्थेच्या अहवालानुसार, मेसेजिंग ॲप्सचा गैरवापर करून ऑनलाइन फ्रॉड आणि डिजिटल अटक (Digital Arrest) यांसारखी प्रकरणे वाढल्यामुळे DoT ने हे पाऊल उचलले आहे. अनेक गुन्हेगार SIM कार्ड डिव्हाइसमध्ये न घालता किंवा भारताबाहेरून या ॲप्सचा दुरुपयोग करत होते. प्रत्येक खाते एका खऱ्या व्यक्ती आणि डिव्हाइसशी जोडलेले असावे, जेणेकरून फसवणूक सहजपणे ट्रॅक (Track) करता येईल, अशी सरकारची भूमिका आहे.
हेही वाचा – Google New Technology: Google च्या TPU चिप्समुळे Nvidia ला मोठा धक्का
नवीन नियमांनुसार 90 दिवसांची मुदत
DoT ने सर्व ओटीटी कंपन्यांना पुढील 90 दिवसांच्या आत SIM बाइंडिंगचा हा नवीन नियम लागू करण्याचे आदेश दिले आहेत. जर कंपन्यांनी हे निर्देश पाळले नाहीत, तर त्यांच्यावर शिक्षात्मक कारवाई (Punitive Action) केली जाऊ शकते. याशिवाय, DoT एक मोबाईल नंबर व्हेरिफिकेशन (MNV) प्रणाली देखील तयार करेल, ज्याद्वारे मोबाईल नंबरचा वापर योग्य होत आहे की नाही हे तपासले जाईल.
डेस्कटॉप वापरकर्त्यांसाठीही नियम लागू
या नवीन नियमांमुळे WhatsApp किंवा Telegram सारखे ॲप्स लॅपटॉप (Laptop) किंवा संगणकावर (Computer) वापरणाऱ्या युजर्सना मोठा बदल स्वीकारावा लागणार आहे. आता डेस्कटॉपवर ॲप वापरणाऱ्यांना दर सहा तासांनी आपोआप लॉग आउट (Log Out) केले जाईल. पुन्हा वापर सुरू करण्यासाठी, युजर्सना QR कोड स्कॅन करून पुन्हा लॉग इन करावे लागेल.
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.