Longest Oil Pipeline: युरोपची ‘लाईफलाईन’ आणि रशियाची ‘द्रुज्बा’; वाचा जगातील सर्वात लांब तेल पाईपलाईनचा रंजक इतिहास
World's Longest Druzhba Oil Pipeline : जगातील सर्वात लांब आणि महत्त्वाची तेल वाहिनी म्हणून 'द्रुज्बा पाईपलाईन' (Druzhba Pipeline) ओळखली जाते. रशियापासून सुरू होणारी ही पाईपलाईन जमिनीखालून हजारो किलोमीटरचा प्रवास करत युरोपच्या केंद्रस्थानी पोहोचते. तब्बल 4,000 किलोमीटरपेक्षा जास्त लांबी असलेली ही वाहिनी आंतरराष्ट्रीय तेल पुरवठ्याचे एक अवाढव्य जाळे आहे. दररोज लाखो बॅरल कच्चे तेल या पाईपलाईनमधून वाहत असल्याने तिला जागतिक ऊर्जा क्षेत्राचा कणा मानले जाते, ज्यामुळे अनेक देशांच्या फॅक्टरीज आणि ट्रान्सपोर्ट सिस्टिम अखंडितपणे सुरू राहतात.
'द्रुज्बा' म्हणजे काय?
'द्रुज्बा' हा शब्द मूळ रशियन भाषेतून आला असून त्याचा अर्थ 'मैत्री' असा होतो. हे नाव देण्यामागे एक खास उद्देश होता; तो म्हणजे विविध देशांना ऊर्जेच्या माध्यमातून एकमेकांशी जोडून परस्पर सहकार्य वाढवणे. रशियामधून निघालेली ही पाईपलाईन जर्मनी, पोलंड आणि हंगेरी यांसारख्या युरोपीय देशांपर्यंत जाते. ही केवळ एक लोखंडी नळी नसून अनेक देशांना आर्थिक आणि ऊर्जेच्या बाबतीत एकत्र बांधून ठेवणारे एक मजबूत आंतरराष्ट्रीय कनेक्शन आहे, असे म्हटले जाते. युरोपीय देशांना अव्याहतपणे तेलपुरवठा करणारी ही पाईपलाईन या देशांसाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे.
युरोपची ऊर्जा सुरक्षा आणि महत्त्व
युरोपमधील अनेक प्रगत देश आपल्या ऊर्जा गरजांसाठी या पाईपलाईनवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहेत. या पाईपलाईनद्वारे होणारा कच्चे तेलाचा पुरवठा हा वर्षानुवर्षे युरोपच्या उद्योगांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरला आहे. दररोज होणाऱ्या लाखो बॅरल तेलाच्या पुरवठ्यामुळे पेट्रोल पंप आणि मोठ्या कंपन्यांना कच्चे तेल विनाव्यत्यय मिळते. यामुळेच या पाईपलाईनला युरोपची 'एनर्जी लाईफलाईन' असेही संबोधले जाते, कारण तिच्याशिवाय तिथल्या अनेक उद्योगांची चक्रे थांबण्याची भीती असते.
युद्ध आणि बदललेले जागतिक समीकरण
रशिया-युक्रेन युद्ध सुरू झाल्यानंतर जागतिक स्तरावर या पाईपलाईनचे महत्त्व अधिकच अधोरेखित झाले आहे. जरी सध्या अनेक देशांनी ऊर्जेचे नवनवीन पर्याय शोधण्यास सुरुवात केली असली, तरी आजही 'द्रुज्बा' पाईपलाईन रशिया आणि युरोपमधील ऊर्जा संबंधांचा एक मोठा आधार मानली जाते. युद्धाच्या तणावातही ही पाईपलाईन सुरू राहणे हे जागतिक राजकारणात चर्चेचे केंद्र ठरले आहे. या पाईपलाईनचे व्यवस्थापन आणि त्यातून होणारा पुरवठा आजही जगाच्या आणि युरोपच्या अर्थव्यवस्थेवर मोठा प्रभाव पाडतो.
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.