World Tourism Day 2025: जागतिक पर्यटन दिन! केवळ मनोरंजन नाही, तर अर्थव्यवस्थेचा आधार

World Tourism Day 2025: दरवर्षी 27 सप्टेंबर रोजी जगभर ‘जागतिक पर्यटन दिन’ (World Tourism Day) साजरा केला जातो. लोकांना पर्यटनाविषयी जागरूक करणे, तसेच या क्षेत्रात योगदान देण्यास प्रवृत्त करणे हा या दिनाचा मुख्य उद्देश आहे. फिरायला जाणे हा आपल्या सर्वांच्या आयुष्याचा एक अविभाज्य भाग आहे. कोणतीही जागा असो, आपण निसर्गाच्या सान्निध्यात, शहरात किंवा परदेशात आवर्जून फिरायला जातो.

पर्यटनाचे महत्त्व आणि आर्थिक योगदान
कोणत्याही देशाच्या किंवा राज्याच्या अर्थव्यवस्थेत पर्यटनाचे विशेष योगदान असते. पर्यटन स्थळे, वाहतूक, हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स आणि शॉपिंगवर देश-विदेशातील पर्यटक मोठ्या प्रमाणात खर्च करतात. यामुळे देशाच्या महसुलात वाढ होते आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेला मोठी चालना मिळते. थोडक्यात, पर्यटन केवळ आनंद देत नाही, तर अनेक स्थानिकांना आर्थिक मदत करून देशाची आर्थिक स्थिती सुधारते.

हेही वाचा – Maharashtra Tourism : महाराष्ट्रातील पर्यटन स्थळांचा फोटो काढा आणि जिंका 5 लाख! 'या' संकेतस्थळावर करा अपलोड

जागतिक पर्यटन दिनाचा इतिहास
संयुक्त राष्ट्रांच्या जागतिक पर्यटन संघटनेने (UNWTO) सप्टेंबर 1979 च्या अखेरीस जागतिक पर्यटन दिन सुरू करण्याचा निर्णय घेतला. हा दिवस पहिल्यांदा 27 सप्टेंबर 1980 रोजी खऱ्या अर्थाने साजरा करण्यात आला.

27 सप्टेंबर ही तारीख का?
याच दिवशी, म्हणजेच 27 सप्टेंबर 1970 रोजी, संयुक्त राष्ट्रांच्या जागतिक व्यापार संघटनेचा (UNWTO) महत्त्वाचा वर्धापन दिन असतो. हे औचित्य साधून ही तारीख निवडण्यात आली.

थीम आणि भविष्यातील आयोजन
2025 ची थीम: या वर्षीच्या जागतिक पर्यटन दिनाची थीम "पर्यटन आणि शाश्वत परिवर्तन" (Tourism and sustainable transformation) अशी आहे. समता, लवचिकता आणि शाश्वततेसाठी प्रवास क्षेत्राचे पुनर्निर्माण करण्यावर यात भर देण्यात आला आहे.

जागतिक परिषद: या वर्षी या दिनानिमित्त आयोजित परिषदेचे यजमानपद मलेशिया हा देश भूषवणार आहे. 2025 चा जागतिक पर्यटन दिन आणि जागतिक पर्यटन परिषद (WTC – World Tourism Conference) 27 ते 29 सप्टेंबर दरम्यान मलेशियातील मेलाका शहरात आयोजित केली जाईल.

दिनाचे महत्त्व आणि उद्देश्य
पर्यटनाचे आणि जागतिक पर्यटन दिनाचे महत्त्व सर्वांना समजावून देणे महत्त्वाचे आहे. 
जागरूकता: आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पर्यटनाची भावना लोकांमध्ये जागृत करणे.
सांस्कृतिक देवाणघेवाण: एखाद्या स्थळाचा इतिहास, तिथली संस्कृती, आणि खाद्यपरंपरा यांचा मागोवा घेणे.
राजकीय आणि सामाजिक मूल्य: जगभरातील सामाजिक, सांस्कृतिक, आर्थिक आणि राजकीय मूल्यांबद्दल लोकांमध्ये जागरूकता निर्माण करणे.
आर्थिक मदत: UNWTO सदस्य राष्ट्रांना त्यांच्या आर्थिक विकासात मदत करण्यासाठी महत्त्वाची भूमिका निभावते.

हेही वाचा – Guldar Boat Sindhudurg : ‘गुलदार’ च्या रूपात कोकणातील पर्यटनाला नवी ओळख; निवृत्त युद्धनौकेतून जलपर्यटन

भारतातील पर्यटन क्षेत्राचे योगदान
भारतासाठी पर्यटन क्षेत्र रोजगार निर्मितीचे एक मोठे साधन आहे. देशातील ऐतिहासिक किल्ले, नैसर्गिक सौंदर्य आणि विविध धार्मिक स्थळे जगभरातील पर्यटकांना आकर्षित करतात. ग्रामीण भागात इकोटूरिझम आणि कृषी-पर्यटन यांसारख्या संकल्पनांना चालना मिळाल्याने स्थानिक अर्थव्यवस्थेलाही बळ मिळत आहे. केंद्र आणि राज्य सरकारे पायाभूत सुविधांमध्ये सुधारणा करून या क्षेत्राला अधिक सक्षम बनवण्याचा सातत्याने प्रयत्न करत आहेत.