लवकरच इसरो इतिहास रचणार

मुंबई, १९ ऑगस्ट २०२३, प्रतिनिधी :  चंद्रयान ३ चंद्राच्या आणखी जवळ पोहोचलं आहे. लँडर चांद्रयान-३ पासून विलग झाल्यानंतर चंद्रापासून ३० किलोमीटर अंतरावर पोहोचलं आहे. इस्रोने शुक्रवारी पहिल्या डिबूस्टिंग प्रक्रियेद्वारे विक्रम लँडरची कक्षा कमी केली आहे. डीबूस्टिंग प्रक्रिया म्हणजे कोणत्याही वाहनाचा वेग कमी करणे. इस्रोने यासाठी खास तंत्र अवलंबले आहे. चांद्रयान ३ चे विक्रम लँडर ११३ x १५७ किमीच्या चंद्राच्या कक्षेत पोहोचले आहे. म्हणजेच आता चंद्रापासून त्याचे कमाल अंतर १५७ किमी आणि किमान अंतर ११३ किमी आहे. इस्रोने दिलेल्या माहितीनुसार २० ऑगस्ट रोजी दुपारी २ वाजता यानाचा वेग पुन्हा कमी करण्यात येईल. यानंतर, चंद्रापासून विक्रम लँडरचे किमान अंतर ३० किमी आणि कमाल अंतर १०० किमी असेल. या सर्वात कमी अंतरावरून २३ ऑगस्ट रोजी संध्याकाळी ५.४७ वाजता चंद्राच्या पृष्ठभागावर चंद्रयानाचे सॉफ्ट लँडिंग करण्यात येणार आहे.

चांद्रयान ३ आता अशा ठिकाणी पोहोचले आहे जिथे चंद्रावर उतरण्याचा भारताचा पहिला प्रयत्न सुमारे तीन वर्षांपूर्वी अयशस्वी झाला होता. अशा स्थितीत आता या प्रक्रियेवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे. चंद्राच्या पृष्ठभागावर उतरण्यापूर्वी, ८०० न्यूटन पॉवरच्या थ्रस्टर्सद्वारे लँडरचा वेग कमी केला जात आहे. ब्लास्टर रॉकेट किंवा फायटर जेटच्या मागे ही इंजिने असतात. हे विक्रम लँडरच्या चारही कोपऱ्यांमध्ये बसवण्यात आले आहे. हे दोन टप्प्यात वापरले जातील. पहिल्या डीबूस्टिंग प्रक्रियेदरम्यान दोन इंजिन सक्रिय करण्यात आली. आता पुढील प्रक्रियेदरम्यान, उर्वरित दोन इंजिन शिडीचा वेग १६८० मीटर प्रति सेकंद वरून २ मीटर प्रति सेकंद इतका वाढवतील. या प्रक्रियेनंतर, लँडर चंद्राच्या पृष्ठभागावर १२ अंशांच्या कलतेसह उतरू शकतो.

विक्रम लँडरने त्याच्या लँडर पोझिशन डिटेक्शन कॅमेरा (LPDC) सह चंद्राच्या पृष्ठभागाचा व्हिडिओ देखील रेकॉर्ड केला आहे. हे भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था ने त्यांच्या ट्विटर अकाउंटद्वारे शेअर केले आहे. यामध्ये चंद्राच्या पृष्ठभागावर मोठे खड्डे दिसत आहेत. यापासून संरक्षण करण्यासाठी त्याचा वापर केला जाईल. वास्तविक, LPDC कॅमेरा विक्रम लँडरच्या खालच्या भागात बसवला आहे. लँडिंगच्या काही वेळापूर्वी ते सक्रिय केले जाईल. सध्या त्याची ट्रायल सुरू होती. यासोबतच लँडर हॅझार्ड डिटेक्शन आणि अव्हॉइडन्स कॅमेरा, लेझर अल्टीमीटर, लेझर डॉप्लर व्हेलॉसिटीमीटर आणि लँडर हॉरिझॉन्टल व्हेलॉसिटी कॅमेरा हे विक्रम चंद्राच्या पृष्ठभागावर एक सुरक्षित जागा शोधतील.