रेवणसिद्ध प्रदक्षिणा: श्रद्धा, परंपरा आणि अनुभवांचा संगम

सांगली: सांगली जिल्ह्यातील विटा शहराजवळ वसलेल्या रेणावी गावात चैत्र महिना आला की भक्तिभावाने भारावलेलं वातावरण तयार होतं. कारण येथे स्थित आहेत सिद्ध संप्रदायातील प्रसिद्ध संत रेवणसिद्ध महाराज. या पवित्र स्थळी दरवर्षी चैत्र महिन्यात पारंपरिक प्रदक्षिणेचा सोहळा आयोजित केला जातो, आणि या सोहळ्यात सहभागी होण्यासाठी हजारो भाविक पश्चिम महाराष्ट्रातून रेणावीमध्ये दाखल होतात.

रेवणसिद्ध महाराजांच्या मंदिराभोवती घातली जाणारी ही प्रदक्षिणा भक्तांसाठी एक पवित्र आणि पुण्यकारक परंपरा आहे. प्रदक्षिणा घातल्यामुळे नवस पूर्ण होतो, जीवनात समाधान लाभतं, अशी श्रद्धा भाविकांमध्ये खोलवर रुजलेली आहे. काहीजण आरोग्य, नोकरी, शिक्षण किंवा कौटुंबिक सुखासाठी नवस करत हे देवस्थान गाठतात, तर काहीजण केवळ मन:शांतीसाठी ही प्रदक्षिणा करतात.

अमळनेरमध्ये जेसीबीच्या निष्काळजीपणामुळे मुख्य जलवाहिनी फुटली; लाखो लिटर पाणी वाया

ही प्रदक्षिणा चैत्र महिन्यातील एक विशेष दिवशी आयोजित केली जाते. पहाटेपासूनच मंदिर परिसर भक्तांनी गजबजलेला असतो. भक्तगण टाळ-मृदंगाच्या गजरात, जय सिद्धनाथ! जय रेवणनाथ! च्या जयघोषात, समाधीपर्यंत फिरणारी प्रदक्षिणा श्रद्धेने पूर्ण करतात. महिलांची उपस्थिती लक्षणीय असून, डोक्यावर कलश घेऊन चालत महिला संपूर्ण प्रदक्षिणा पूर्ण करतात. अनेक लहानग्यांना आई-वडिलांसोबत ही धार्मिक परंपरा जपतांना पाहायला मिळतं.

या दिवशी गावात पालखी सोहळा, भजन-कीर्तन, अभिषेक, महाप्रसाद, आणि धार्मिक प्रवचने आयोजित केली जातात. गावातील तरुण मंडळे, महिला गट, आणि ग्रामस्थ मिळून संपूर्ण कार्यक्रमाच्या यशस्वीतेसाठी एकजुटीने काम करतात. विशेष म्हणजे, भाविकांसाठी पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था, विनामूल्य भोजन, आणि आरोग्य शिबिरं देखील आयोजित केली जातात.

गावात मेळा भरतो, छोट्या-मोठ्या दुकानांचे स्टॉल्स उभे राहतात. स्थानिकांना याचा आर्थिक फायदा होतोच, पण यामागे दडलेला मुख्य हेतू असतो तो म्हणजे  श्रद्धा, संस्कृती आणि सामाजिक ऐक्य यांना प्रोत्साहन देणं.

रेवणसिद्ध महाराजांचा उत्सव आणि प्रदक्षिणा हे केवळ एक धार्मिक सोहळे नाहीत, तर ग्रामीण महाराष्ट्रातील संघटनात्मक ताकद, श्रद्धेची अमरता, आणि सांस्कृतिक वारशाची साजिरी केलेली जाणीव आहेत. यामुळे रेणावी हे गाव वर्षभर लक्षात राहणारा अध्यात्मिक केंद्रबिंदू बनतं.