नवी दिल्ली: शेती आता केवळ नांगराच्या फाळावर अवलंबून राहिलेली नाही, तर ती तंत्रज्ञानाच्या बोटावर चालू लागली आहे. देशातील कोट्यवधी बळीराजाचा आर्थिक आधार असलेल्या ‘प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी’ (PM-Kisan) योजनेने आता अशाच एका डिजिटल क्रांतीकडे पाऊल टाकले आहे. 22 व्या हप्त्याचे वितरण यशस्वीरीत्या पार पडल्यानंतर आता संपूर्ण देशाचे लक्ष 23 व्या हप्त्याकडे लागले आहे. मात्र, हा हप्ता पदरात पाडून घेण्यासाठी केंद्र सरकारने शेतकऱ्यांच्या मार्गातील ‘ओटीपी’चा अडथळा दूर करत ‘फेस ऑथेंटिकेशन’ची नवी सुविधा सुरू केली आहे, ज्यामुळे ई-केवायसीची प्रक्रिया अधिक सुलभ झाली आहे.
ग्रामीण भागात अनेकदा नेटवर्कच्या समस्यांमुळे आणि ओटीपी मिळण्यास होणाऱ्या विलंबामुळे पात्र शेतकरी योजनेच्या लाभापासून वंचित राहत होते. ही तांत्रिक दरी दूर करण्यासाठी केंद्र सरकारने ई-केवायसीची प्रक्रिया थेट शेतकऱ्यांच्या चेहऱ्याशी जोडली आहे.
आता लाभार्थ्यांना सीएससी सेंटरवर चकरा मारण्याची किंवा अंगठ्याचा ठसा देण्यासाठी तासनतास रांगेत उभे राहण्याची गरज उरलेली नाही. केवळ तुमच्या स्मार्टफोनच्या कॅमेऱ्याचा वापर करून ‘फेस स्कॅनिंग’द्वारे ही प्रक्रिया अवघ्या काही मिनिटांत पूर्ण करता येणार आहे. हा बदल केवळ वेळ वाचवणारा नसून शेतकऱ्यांच्या श्रमशक्तीचा सन्मान करणारा आहे.
ही प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी शेतकऱ्यांनी सर्वप्रथम अधिकृत ‘पीएम किसान मोबाईल ॲप’ आपल्या फोनमध्ये डाउनलोड करणे गरजेचे आहे. आधार क्रमांक किंवा नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकाच्या साहाय्याने लॉग-इन केल्यानंतर ‘ई-केवायसी’चा नवा पर्याय दिसेल. त्यामधील ‘Face Authentication’ हा पर्याय निवडताच फोनचा कॅमेरा सक्रिय होईल.
शेतकऱ्यांनी पुरेशा प्रकाशात त्यांचा चेहरा कॅमेऱ्यासमोर स्थिर ठेवल्यास ही प्रणाली आधार डेटाशी तात्काळ पडताळणी करते. ही सुविधा विशेषतः त्या वृद्ध शेतकऱ्यांसाठी वरदान ठरणार आहे, ज्यांच्या हातांचे ठसे वयोमानानुसार पुसट झाल्यामुळे पडताळणीत अडचणी येत होत्या.
‘सावधान, ई-केवायसी नसेल तर हप्ता थांबणार!’ हा इशारा केवळ ताकीद नसून एक वास्तव आहे. केंद्र सरकारने स्पष्ट केले आहे की, ज्या लाभार्थ्यांची ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण झालेली नसेल, त्यांना 23 व्या हप्त्याच्या लाभापासून वंचित राहावे लागू शकते.
तंत्रज्ञानाचा हा नवा वापर केवळ पारदर्शकता आणण्यासाठी नसून, योजनेतील त्रुटी दूर करून प्रत्येक पात्र शेतकऱ्यापर्यंत थेट लाभ पोहोचवण्यासाठी करण्यात आला आहे. त्यामुळे 23 व्या हप्त्याची प्रतीक्षा करणाऱ्या शेतकऱ्यांनी तातडीने ही प्रक्रिया पूर्ण करणे हिताचे ठरेल. आधुनिक तंत्रज्ञान आणि सरकारी पाठबळ यांच्या संगमातून बळीराजाच्या आयुष्यात समृद्धीचा नवा 23 वा अध्याय लवकरच सुरू होणार, यात शंका नाही.
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.