Bhartiya Janata Party: भाजपाचा देशभरात वाढता प्रभाव; 10 वर्षांत भारतीय राजकारण कसं बदललं? पाहा सविस्तर विश्लेषण

नवी दिल्ली: "काळाचे चक्र फिरते आणि राजकारणाचे संदर्भही बदलतात," याचीच प्रचिती आज भारतीय राजकारणाकडे पाहताना येते. पश्चिम बंगाल, आसाम, तामिळनाडू, केरळ आणि पुदुचेरी या पाच राज्यांच्या 2026 मधील निवडणूक निकालांनी देशाच्या राजकीय पटलावर एक नवी रेषा ओढली आहे. या निकालांवरून हे स्पष्ट होत आहे की, भारतीय जनता पक्षाचा प्रभाव देशाच्या काही भागांत कमालीचा वाढत आहे, तर काही ठिकाणी त्यांना आजही प्रादेशिक अस्मितेच्या मजबूत विरोधाचा सामना करावा लागत आहे. आसाममध्ये सलग तिसऱ्यांदा सत्ता स्थापन करून भाजपने इतिहास रचला असून, पुडुचेरीमध्येही सलग दुसऱ्यांदा विजय मिळवून पाय घट्ट रोवले आहेत.

भाजपचा 2014 ते 2026 पर्यंतचा प्रवास: एका ऐतिहासिक वळणाचे साक्षीदार

2014 हे वर्ष भारतीय राजकारणातील एक मोठे वळण मानले जाते. त्याकाळी भाजपची सत्ता थेट किंवा युतीच्या माध्यमातून केवळ 7 ते 8 राज्यांपुरती मर्यादित होती. गुजरात, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, राजस्थान, गोवा, पंजाब आणि झारखंड यांसारख्या मोजक्या राज्यांमध्ये एनडीएचा प्रभाव होता. मात्र, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली केंद्रात सत्ता आल्यानंतर भाजपने ज्या वेगाने आपला विस्तार केला, त्याने देशाचा राजकीय नकाशाच बदलून टाकला आहे.

राजकीय विस्ताराचा झंझावात आणि एनडीएची ताकद

2014 नंतर भाजपने अनेक नवीन राज्यांमध्ये खाते उघडले. 2019 पर्यंत विस्तारलेली ही घोडदौड 2024 पर्यंत 13 राज्यांच्या सत्तेपर्यंत पोहोचली. आजच्या घडीला भाजपप्रणीत National Democratic Alliance (NDA) गठबंधन देशातील सुमारे 20 हून अधिक राज्यांमध्ये सत्तेत आहे. हरियाणा, महाराष्ट्र, आसाम, मणिपूर, त्रिपुरा, अरुणाचल प्रदेश आणि अगदी अलीकडे ओडिशामध्येही भाजपने पहिल्यांदाच सत्ता स्थापन करून आपले वर्चस्व सिद्ध केले आहे. उत्तर, पश्चिम आणि ईशान्य भारतात आज एनडीएचा प्रभाव गगनाला भिडला आहे.

हेही वाचा: Petrol Diesel Rate Today: भारतीय वाहनधारकांसाठी दिलासादायक बातमी; भारतात पेट्रोल-डिझेल स्थिर, पाहा तुमच्या शहरातील पेट्रोल-डिझेलचे आजचे दर

पश्चिम बंगालचे विशेष महत्त्व आणि वैचारिक लढा

पूर्व भारताचे राजकीय केंद्र मानले जाणारे पश्चिम बंगाल हे राज्य भाजपसाठी केवळ सत्तेचे केंद्र नसून वैचारिक विस्ताराचे प्रतीक आहे. दीर्घकाळ डाव्यांची सत्ता आणि त्यानंतर तृणमूल काँग्रेसचा दबदबा असलेल्या या राज्यात भाजपने आता त्यांची स्थिती अत्यंत मजबूत केली आहे. 2026 च्या निकालांनी हे अधोरेखित केले आहे की, बंगालच्या रणधुमाळीत भाजप आता एक प्रमुख आणि ताकदवान पक्ष म्हणून उभा राहिला असून, येथील निवडणुकीची चुरस अधिकच तीव्र झाली आहे.

काँग्रेसची पिछेहाट आणि प्रादेशिक पक्षांचे अस्तित्व

भाजपच्या या झंझावातात एकेकाळी देशावर राज्य करणाऱ्या भारतीय कॉँग्रेसचा विस्तार मात्र आक्रसताना दिसत आहे. 2014 पूर्वी अनेक राज्यांत सत्ता असलेल्या काँग्रेसकडे आता मोजकीच राज्ये उरली आहेत. दुसरीकडे, तामिळनाडू आणि केरळसारख्या दक्षिण भारतात भाजपला अद्यापही अपेक्षित यश मिळालेले नाही, तिथे आजही प्रादेशिक पक्षांची आणि डाव्या विचारांची मुळे घट्ट आहेत. यामुळे देश पूर्णपणे भाजपमय झाला आहे का या प्रश्नाचे उत्तर हो किंवा नाही मध्ये देणे कठीण आहे.

विविधतेने नटलेले भारतीय राजकारण

अखेर, भारत हा बहुपक्षीय लोकशाही असलेला देश आहे. जरी भाजप आणि एनडीएचा प्रभाव मोठ्या भूभागावर दिसत असला, तरी आजही अनेक राज्यांमध्ये प्रादेशिक पक्षांचे वर्चस्व कायम आहे. भारतीय राजकारण आजही विविधतेने भरलेले असून मतदारांचा कौल हा राज्यागणिक बदलताना दिसतो. 2026 चे हे निकाल केवळ सत्तांतराची गाथा सांगत नाहीत, तर भारतीय लोकशाहीतील बदलांचे आणि वाढत्या राजकीय स्पर्धेचे जिवंत उदाहरण ठरतात. 

हेही वाचा: Gold Silver Rate Today: सामान्यांना दिलासा! सोन्याच्या दरात सलग दुसऱ्या दिवशी घसरण, चांदीही स्वस्त; खरेदीपूर्वी पाहा आजचे दर