New Water Pipeline: छत्रपती संभाजीनगरकरांचा 30 वर्षांचा वनवास संपला; गुढीपाडव्याला मिळाली मोठी ‘गुड न्यूज’, नेमकं काय घडलं?
छत्रपती संभाजीनगरकरांच्या पाचवीला पुजलेला पाण्याचा दुष्काळ आणि पाण्यासाठी होणारी वणवण आता लवकरच इतिहासजमा होणार आहे. आज गुढीपाडव्याच्या अत्यंत मंगलमय आणि शुभमुहूर्तावर शहराच्या बहुचर्चित आणि बहुप्रतिक्षित नवीन पाणीपुरवठा योजनेने एक मोठा व अत्यंत निर्णायक टप्पा गाठला आहे. गेल्या 30 वर्षांपासून पाण्यासाठी संघर्ष करणाऱ्या इथल्या जनतेसाठी ही केवळ एक योजना नाही, तर खऱ्या अर्थाने एक 'संजीवनी' ठरणार आहे. आजपासून भव्य जॅकवेलमध्ये सायफन तंत्रज्ञानाने पाणी घेण्यास सुरुवात होत असून, 900 मिमी व्यासाची नवीन जलवाहिनी पूर्ण क्षमतेने कार्यान्वित केली जाणार आहे. त्यामुळे यंदाचा पाडवा छत्रपती संभाजीनगरकरांसाठी खऱ्या अर्थाने 'गोड' ठरणार आहे.
छत्रपती संभाजीनगरचा पाणीप्रश्न हा केवळ शहरापुरता मर्यादित न राहता संपूर्ण राज्यभर कायमच चर्चेचा विषय राहिला आहे. परिस्थितीचे गांभीर्य इतके भीषण होते की, न्यायदेवतेलाही या प्रश्नावर थेट रस्त्यावर उतरावे लागले होते.
औरंगाबाद खंडपीठाच्या माननीय न्यायाधीशांनी स्वतः तब्बल पाच तास रखरखत्या उन्हात या पाणीपुरवठा योजनेच्या कामाची पाहणी करत प्रशासनाची झाडाझडती घेतली होती. या न्यायालयीन दणक्यानंतर कामाला आलेला वेग आणि प्रशासकीय हालचाली आता अंतिम टप्प्यात पोहोचल्या असून, प्रत्यक्षात छत्रपती संभाजीनगरकरांच्या घरातील नळाला खळखळून पाणी येईल, हीच एक मोठी अपेक्षा आता व्यक्त केली जात आहे.
शहराची विस्कळीत झालेली पाणीपुरवठा व्यवस्था पुन्हा एकदा सुव्यवस्थित करण्यासाठी महानगरपालिकेने विद्यमान जलवाहिन्यांच्या क्षमतेचे अतिशय सविस्तर तांत्रिक मूल्यांकन केले. या तपासणीतून असे समोर आले की, वर्षानुवर्षे शहराची तहान भागवणारी 700 मिमी व्यासाची पाईपलाईन अतिशय जीर्ण आणि कुचकामी झाली होती. त्यामुळेच या जुन्या व्यवस्थेला फाटा देत मोठी आणि अद्ययावत 900 मिमी पाईपलाईन पूर्ण क्षमतेने कार्यान्वित करण्याचा धाडसी निर्णय प्रशासनाने घेतला. या एका निर्णयामुळे शहरातील पाण्याची उपलब्धता लक्षणीयरीत्या वाढून वितरण प्रणालीतील अनेक तांत्रिक त्रुटी दूर होतील, असा प्रशासनाचा दावा आहे.
सध्याच्या घडीला शहराला विविध योजनांच्या माध्यमातून अंदाजे 150 ते 160 एमएलडी इतकाच पाणीपुरवठा होतो. यामध्ये 100 एमएलडी योजनेतून 98 एमएलडी, 900 मिमी जलवाहिनीतून केवळ 26 एमएलडी आणि जुन्या 700 मिमी जलवाहिनीतून 30 ते 35 एमएलडी पाण्याचा समावेश आहे. मात्र, या नव्या प्रणालीच्या यशस्वी अंमलबजावणीनंतर चित्र पूर्णपणे पालटणार आहे. केवळ 900 मिमी पाईपलाईनमधूनच अंदाजे 72 एमएलडी पाणी मिळण्याची अपेक्षा असून, शहराचा एकूण पाणीपुरवठा 170 एमएलडीपर्यंत झेप घेईल. याशिवाय, पाण्याच्या चोरीला आळा घालण्यासाठी मुख्य जलवाहिनीला जोडलेल्या विविध ग्रामपंचायतींच्या अनधिकृत जोडण्यांवर कडक कारवाईचा बडगा उगारण्याची तयारीही प्रशासनाने केली आहे.
मराठवाड्याचा महासागर असलेल्या जायकवाडी धरणातून शहराची तहान भागवण्यासाठी आता अद्ययावत यंत्रणेचा वापर केला जाणार आहे. धरणातून 100 मिमी पाईपलाईनच्या माध्यमातून आणि तब्बल 422 हॉर्सपॉवरच्या महाकाय पंपांच्या साहाय्याने पाण्याचा उपसा केला जाईल. त्यानंतर हे जल फारोला येथील जलशुद्धीकरण प्रकल्पात आणले जाईल, जिथे त्यावर शास्त्रशुद्ध प्रक्रिया करून ते शहराच्या विविध कानाकोपऱ्यांत वितरीत केले जाईल. या संपूर्ण प्रक्रियेमुळे पाणीपुरवठ्यातील गळती आणि तांत्रिक अडथळे दूर होऊन एक अत्यंत स्थिर आणि पद्धतशीर पाणीपुरवठा साखळी निर्माण होईल.
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.