नागपूर: "वरती आग ओकणारा सूर्य आणि खाली तव्यासारखी तापलेली जमीन," अशीच काहीशी अवस्था सध्या महाराष्ट्रातील जनतेची झाली आहे. निसर्गाचा लहरीपणा सध्या संपूर्ण राज्य अनुभवत असून, घामाच्या धारांनी नागरिक अक्षरशः हैराण झाले आहेत. राज्यात सध्या एकाच वेळी दोन भिन्न ऋतूंचा अनुभव येत आहे. एका बाजूला सूर्यनारायणाने त्याचा प्रखर कोप कायम ठेवत संपूर्ण राज्याला भट्टीसारखे तापवले आहे, तर दुसरीकडे विदर्भावर अवकाळी पावसाच्या काळ्याकुट्ट ढगांनी दाटी केली आहे. हवामानाच्या या दुहेरी संकटामुळे सर्वसामान्यांच्या अंगाची लाहीलाही होत असून, शेतीच्या कामांची लगबग करणाऱ्या बळीराजाच्या चिंतेतही मोठी भर पडली आहे.
हवामान विभागाने दिलेल्या ताज्या अंदाजाचा विचार केल्यास, आज (मंगळवार, 5 मे 2026) विदर्भातील हवामानात मोठा आणि अचानक बदल होण्याची शक्यता आहे. नागपूर, वर्धा, भंडारा, गोंदिया, यवतमाळ, चंद्रपूर आणि गडचिरोली या जिल्ह्यांमध्ये आज विजांच्या कडकडाटासह आणि वादळी वाऱ्यासह पूर्वमोसमी पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. या संभाव्य संकटाच्या पार्श्वभूमीवर हवामान खात्याने या सर्व जिल्ह्यांना 'येलो अलर्ट' (सतर्कतेचा इशारा) जारी केला आहे. पूर्व मध्य प्रदेश आणि परिसरावर चक्राकार वारे वाहत असून, विदर्भापासून थेट कोमोरीन भागापर्यंत हवेचा कमी दाबाचा पट्टा सक्रिय झाला आहे. याच हवामान प्रणालीमुळे विदर्भात पावसाला पोषक वातावरण निर्माण झाले असून, नुकतीच गोंदिया आणि अमरावती जिल्ह्यांत पावसाच्या हलक्या सरींनी हजेरी लावली आहे.
विदर्भात पावसाचे ढग दाटून आले असले तरी, उष्णतेचा दाह मात्र किंचितही कमी झालेला नाही. राज्यातील बहुतांश भागांत उन्हाचा चटका कायम असून उकाड्याने नागरिकांचा घामटा निघत आहे. सोमवारी (ता. 4) सकाळपर्यंतच्या 24 तासांच्या आकडेवारीवर नजर टाकल्यास, चंद्रपूर येथे राज्यातील सर्वोच्च म्हणजेच तब्बल 44 अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाली आहे. यासोबतच अकोला (43.5 अंश सेल्सिअस), वर्धा (43.2) आणि ब्रह्मपुरी (43) येथेही तापमानाचा पारा 43 अंशांच्या पार गेला आहे. या धगधगत्या आकडेवारीवरून विदर्भात उन्हाच्या झळा किती जीवघेण्या आणि तीव्र आहेत, याची सहज प्रचिती येते.
हेही वाचा: Iran Attack UAE: इराण काही शांत बसेना! 'या' देशावर डागल्या मिसाइल, तीन भारतीय जखमी
केवळ विदर्भच नव्हे, तर उत्तर आणि पश्चिम महाराष्ट्रातही सूर्याचा प्रकोप स्पष्टपणे पाहायला मिळत आहे. जळगाव (42.6 अंश सेल्सिअस), जेऊर (42.0), मालेगाव (42.4) आणि सोलापूर (42.2) यांसह परभणी, अमरावती, गडचिरोली, वाशीम आणि यवतमाळ या ठिकाणी तापमानाने 42 अंशांचा तापदायक टप्पा ओलांडला आहे. उत्तर महाराष्ट्रात कमाल तापमान 18.7 ते 42.6 अंशांच्या दरम्यान खेळत आहे, तर मराठवाड्यात ते 21.5 ते 42.4 अंश सेल्सिअसवर पोहोचले आहे. राष्ट्रीय पातळीचा विचार केल्यास, सोमवारी देशातील सर्वाधिक उच्चांकी तापमानाची नोंद राजस्थानमधील फालोदी येथे (44.8 अंश सेल्सिअस) झाली आहे.
राज्यात सर्वत्र उष्णतेची लाट पसरली असली तरी, काही ठिकाणी तापमानात संमिश्र चढ-उतार पाहायला मिळत आहेत. राज्याची सांस्कृतिक राजधानी असलेल्या पुण्यात कमाल तापमान 38.3 अंश, तर किमान तापमान 22.6 अंश सेल्सिअस नोंदवले गेले आहे. नाशिककरांना थोडासा दिलासा मिळाला असून तेथील तापमान 36.5 अंशांवर आहे. तर, दुसरीकडे थंड हवेचे ठिकाण असलेल्या महाबळेश्वरने त्याचे निसर्गरम्य लौकिक राखत राज्यातील नीचांकी 17.5 अंश सेल्सिअस किमान तापमानाची आणि 31.8 अंश कमाल तापमानाची नोंद केली आहे. कोकण किनारपट्टीच्या भागातही तापमानाचा पारा 24.7 ते 37.2 अंशांच्या दरम्यान स्थिरावला आहे.
एकंदरीतच, संपूर्ण राज्याचे हवामान सध्या अत्यंत अस्थिर आणि गुंतागुंतीचे बनले आहे. उर्वरित महाराष्ट्रात येत्या काही दिवसांत कमाल तापमानात असेच मोठे चढ-उतार होण्याची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे. त्यामुळे नागरिकांनी, विशेषतः विदर्भ आणि उत्तर महाराष्ट्रातील जनतेने, वादळी पावसापासून आपला बचाव करण्यासाठी सतर्क राहावे आणि भर दुपारी उन्हाच्या वेळेत बाहेर पडताना योग्य ती खबरदारी घ्यावी, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात येत आहे. निसर्गाच्या या लहरी ऊन-पावसाच्या खेळात स्वतःचे आणि आपल्या कुटुंबाचे आरोग्य जपणे, हीच सध्या काळाची सर्वांत मोठी गरज बनली आहे.
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.