पुणे: निसर्गाच्या लहरीपणाचा फटका पुन्हा एकदा महाराष्ट्राला बसण्याची चिन्हे दिसत असून, उन्हाळ्याच्या सुरुवातीलाच 'आभाळ फाटण्याची' धास्ती निर्माण झाली आहे. आज रविवार, 22 मार्च 2026 पासून पुढील तीन दिवस राज्यावर ढगांचे छत्र असणार असून, काही भागांत पावसाच्या हलक्या सरी कोसळण्याची शक्यता आहे. मात्र, खऱ्या अर्थाने हवामानाचा 'यू-टर्न' बुधवार, 25 मार्च 2026 पासून पाहायला मिळणार आहे. कमाल तापमानात होणारी झपाट्याने वाढ आणि हवेच्या दाबात होणारी 1008 हेक्टापास्कलपर्यंतची घट यामुळे राज्यावर पावसासह गारपिटीचे संकट घोंगावत आहे.
हवामानातील या बदलाचा पहिला तडाखा विदर्भाला बसण्याची शक्यता अधिक आहे. अकोला, नागपूर, चंद्रपूर आणि गडचिरोली या जिल्ह्यांत आजपासूनच बाष्पयुक्त वारे आणि ढगाळ हवामानाचा खेळ सुरू झाला आहे. बंगालच्या उपसागराकडून वाहणाऱ्या वाऱ्यांमुळे ढगांची उंची वाढून उणे 40 ते उणे 65 अंश सेल्सिअस तापमानाचा परिणाम म्हणून लहान गारांची निर्मिती होऊ शकते. विदर्भात कमाल तापमान 36 अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचणार असल्याने दुपारी उष्णतेच्या लाटा आणि संध्याकाळी पावसाचा शिडकावा, असा दुहेरी अनुभव नागरिकांना येणार आहे.
पश्चिम महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यातही उन्हाचा चटका वाढणार असून सोलापूर, सांगली आणि जळगावमध्ये पारा 35 ते 36 अंश सेल्सिअसच्या दरम्यान राहील. छत्रपती संभाजीनगरसह संपूर्ण मराठवाड्यात आकाशात अंशतः ढगांची गर्दी असेल, तर कोकणातील रायगड आणि पालघर जिल्ह्यांत पारा 37 अंशांच्या पुढे जाऊन घामाच्या धारा काढणार आहे. हवेतील आर्द्रतेचे प्रमाण आणि वाऱ्याचा ताशी तीन ते 13 किलोमीटरचा वेग यामुळे वातावरणात कमालीचा उकाडा जाणवेल, जो स्थानिक पातळीवर पावसासाठी कारणीभूत ठरू शकतो.
बळीराजासाठी हा काळ अत्यंत कसोटीचा आहे. एकीकडे परिपक्व झालेली ज्वारी, हरभरा आणि गहू ही पिके काढणीच्या उंबरठ्यावर असताना पावसाचा हा अंदाज चिंता वाढवणारा आहे. वाढत्या तापमानाने पिके करपण्याची भीती असताना आता अवकाळी पाऊस आणि गारपिटीचा धोका निर्माण झाला आहे. विशेषतः हळद उत्पादक शेतकऱ्यांनी वाळत घातलेली हळद सुरक्षित ठिकाणी हलवणे किंवा झाकून ठेवणे आता अनिवार्य झाले आहे.
या बदलत्या हवामानाचा फटका केवळ पिकांनाच नव्हे तर जनावरांनाही बसू शकतो. वाढत्या उष्म्यामुळे दुभत्या जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्न गंभीर होऊ नये म्हणून 'आफ्रिकन टॉल' मक्याची पेरणी करण्याचा सल्ला कृषी विभागाने दिला आहे. तसेच, फळबागा वाचवण्यासाठी आच्छादन आणि ठिबक सिंचनाचा प्रभावी वापर करणे गरजेचे आहे. वातावरणातील या लहरीपणामुळे लाळ्या खुरकुत सारख्या आजारांचा प्रादुर्भाव वाढू नये, यासाठी जनावरांचे लसीकरण करून घेण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे.
पुढील सात दिवस महाराष्ट्रासाठी हवामान बदलाच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील आहेत. उष्णतेच्या लाटा, ढगाळ आकाश आणि अचानक येणारा पाऊस यांमुळे नागरिकांनी आरोग्याची काळजी घेणे आणि शेतकऱ्यांनी हवामानाचा अंदाज घेऊनच शेतीची कामे करणे श्रेयस्कर ठरेल. निसर्गाचे हे बदल केवळ तांत्रिक नसून ते मानवी हस्तक्षेपामुळे होणाऱ्या हवामान बदलाची मोठी धोक्याची घंटा आहेत, हे मात्र निश्चित आहे.
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.