‘चांद्रयान – ३’चा शेवटच्या कक्षेत प्रवेश

मुंबई, १६ ऑगस्ट २०२३, प्रतिनिधी : इस्रोने आज म्हणजेच १६ ऑगस्ट रोजी चौथ्यांदा चांद्रयान-३ ची कक्षा बदलली. या वाहनाने आता चंद्राच्या १५३ किमी X १६३ किमीच्या जवळच्या वर्तुळाकार कक्षेत प्रवेश केला आहे. यासाठी सकाळी साडेआठच्या सुमारास इस्रोच्या शास्त्रज्ञांनी काही काळ वाहनाचे थ्रस्टर्स उडवले. यापूर्वी चांद्रयान १५० किमी x १७७ किमीच्या कक्षेत होते. २२ दिवसांच्या प्रवासानंतर चांद्रयान ५ ऑगस्ट रोजी संध्याकाळी ७.१५ च्या सुमारास चंद्राच्या कक्षेत पोहोचले. मग चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणात वाहन पकडले जाऊ शकते, जेणेकरून त्याचा वेग कमी झाला. वेग कमी करण्यासाठी इस्रोच्या शास्त्रज्ञांनी वाहनाचा चेहरा वळवला आणि १८३५ सेकंद म्हणजे सुमारे अर्धा तास थ्रस्टर उडवले. ही फायरिंग सायंकाळी ७.१२ वाजता सुरू झाली.

१५३ किमी X १६३ किमीची कक्षा म्हणजे चांद्रयान अशा कक्षेत फिरत आहे ज्यामध्ये त्याचे चंद्रापासून किमान अंतर १५३ किमी आणि कमाल अंतर १६३ किमी आहे. आता १७ ऑगस्ट चांद्रयानसाठी खूप महत्त्वाचा दिवस आहे. या दिवशी इस्रो चांद्रयान-३ चे प्रोपल्शन मॉड्यूल लँडरपासून वेगळे करेल. २३ ऑगस्ट रोजी लँडिंग होईल. चांद्रयानमध्ये लँडर, रोव्हर आणि प्रोपल्शन मॉड्यूल आहेत. लँडर आणि रोव्हर चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर उतरतील आणि १४ दिवस प्रयोग करतील. प्रोपल्शन मॉड्यूल चंद्राच्या कक्षेत राहून पृथ्वीवरून येणाऱ्या रेडिएशनचा अभ्यास करेल. या मोहिमेद्वारे इस्रो चंद्रावरील पाण्याचा शोध घेणार आहे. तसेच चंद्राच्या पृष्ठभागावर भूकंप कसे होतात हे देखील कळेल.

१७ ऑगस्ट हा अतिशय महत्त्वाचा दिवस असेल. या दिवशी चंद्राच्या १०० किलोमीटर कक्षेमध्ये चांद्रयानाला पोहोचवण्यात येईल. पुढे २३ किंवा २४ ऑगस्ट रोजी चांद्रयान चंद्रावर सॉफ्ट लँडिंग करण्याचा प्रयत्न करेल. ही मोहीम यशस्वी झाल्यास चंद्रावर लँडिंग करणारा भारत चौथा देश ठरणार आहे. तर, चंद्राच्या दक्षिण भागात लँडिंग करणारा भारत हा जगातील पहिलाच देश ठरेल. त्यामुळे देशासाठी ही मोहीम अगदी ऐतिहासिक आहे.