पावसाळा सुरू झाला की वातावरणात गारवा येतो, पण त्याचबरोबर घरातील स्वयंपाकघरात अनेक अडचणी निर्माण होतात. विशेषतः हवेत वाढलेला दमटपणा डाळी, तांदूळ आणि इतर धान्यांसाठी मोठी समस्या ठरतो. योग्य काळजी घेतली नाही तर काही दिवसांतच धान्यात कीड, अळ्या किंवा जळमटे दिसू लागतात. परिणामी महागड्या किराणामालाचे नुकसान होते आणि तो वापरण्यायोग्य राहत नाही.
अशा परिस्थितीत काही साधे घरगुती उपाय अवलंबल्यास धान्य बराच काळ सुरक्षित ठेवता येते. अनेक पाककला तज्ज्ञांनीही यासाठी काही प्रभावी टिप्स सुचवल्या आहेत.
तांदळासाठी तेजपत्ता आणि लवंगाचा उपाय
तांदूळ साठवताना डब्यात काही तेजपत्ते किंवा लवंगा ठेवणे फायदेशीर ठरते. या दोन्ही मसाल्यांचा तीव्र सुगंध कीटकांना दूर ठेवण्यास मदत करतो. डब्याच्या तळाशी आणि मध्ये काही तेजपत्ते किंवा लवंगा ठेवल्यास तांदळामध्ये अळ्या किंवा कीड तयार होण्याची शक्यता मोठ्या प्रमाणात कमी होते.
हवाबंद डब्यांमध्येच धान्य साठवा
पावसाळ्यात धान्य साठवण्यासाठी एअरटाइट कंटेनरचा वापर करणे अत्यंत आवश्यक आहे. उघड्या किंवा नीट बंद न होणाऱ्या डब्यांमधून ओलावा आत जातो आणि त्यामुळे धान्य लवकर खराब होते. त्यामुळे मजबूत झाकण असलेल्या डब्यांचा वापर करणे अधिक सुरक्षित ठरते.
कडुलिंबाची पाने ठरतात नैसर्गिक संरक्षण
कडुलिंबामध्ये नैसर्गिक अँटी-बॅक्टेरियल आणि कीटकप्रतिबंधक गुणधर्म असतात. काही कडुलिंबाची पाने वाळवून त्यांची छोटी पोटली तयार करून डाळ किंवा तांदळाच्या डब्यात ठेवावी. ही पाने थेटही ठेवता येतात. यामुळे धान्याला कीड लागण्याचा धोका कमी होतो.
हळदीची पोटलीही उपयुक्त
हळद ही केवळ आरोग्यासाठीच नव्हे तर धान्य सुरक्षित ठेवण्यासाठीही उपयुक्त मानली जाते. कापडात थोडी हळद बांधून तयार केलेली छोटी पोटली डाळीच्या डब्यात ठेवल्यास कीटक दूर राहण्यास मदत होते.
धान्याला वेळोवेळी उन्हात ठेवा
महिन्यातून एकदा तरी डाळी आणि तांदूळ उन्हात वाळवणे हा सर्वात सोपा आणि प्रभावी उपाय आहे. उन्हामुळे धान्यातील अतिरिक्त ओलावा निघून जातो आणि कीड होण्याची शक्यता कमी होते.
साठवणुकीच्या जागेकडेही लक्ष द्या
धान्य नेहमी थंड, कोरड्या आणि स्वच्छ ठिकाणी ठेवावे. ओलसर भिंतीजवळ किंवा पाण्याच्या स्रोताजवळ धान्य ठेवणे टाळावे. स्वयंपाकघराची नियमित स्वच्छता आणि डबे कोरडे ठेवण्याची सवयही धान्य सुरक्षित ठेवण्यासाठी महत्त्वाची आहे.
पावसाळ्यात धान्याचे संरक्षण करण्यासाठी महागडी उत्पादने वापरण्याची गरज नाही. घरात सहज उपलब्ध असलेले तेजपत्ता, लवंग, कडुलिंब आणि हळद यांसारख्या वस्तूंच्या मदतीने डाळी आणि तांदूळ दीर्घकाळ सुरक्षित ठेवता येतात. योग्य साठवणूक आणि थोडी काळजी घेतल्यास पावसाळ्यातही धान्य ताजे आणि कीडमुक्त राहू शकते
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.