Revised NCERT Syllabus: शालेय शिक्षणात मोठी क्रांती! NCERT कडून पहिली ते आठवीसाठी नवी कोरी डिजिटल पुस्तकं
नवी दिल्ली: देशातील शालेय शिक्षणात मोठा बदल घडवण्याच्या दिशेने राष्ट्रीय शैक्षणिक संशोधन आणि प्रशिक्षण परिषद म्हणजेच ( National Council of Educational Research and Training, NCERT) ने महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. राष्ट्रीय शिक्षण धोरण 2020 अंतर्गत विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासक्रमात सुधारणा करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. या बदलाचा मुख्य उद्देश विद्यार्थ्यांना केवळ पाठांतरावर आधारित शिक्षणाऐवजी समज, विचारशक्ती आणि कौशल्यांवर आधारित शिक्षण देणे हा आहे.
NCERT ने इयत्ता पहिली ते आठवी पर्यंतच्या विद्यार्थ्यांसाठी नव्या पाठ्यपुस्तकांची तयारी पूर्ण केली आहे. ही पुस्तके आता मुद्रित स्वरूपात तसेच ऑनलाईन स्वरूपातही उपलब्ध होणार आहेत. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना अभ्यास करताना अधिक सोय होणार आहे. डिजिटल माध्यमातूनही ही पुस्तके सहज उपलब्ध होणार असल्याने शिक्षण अधिक सुलभ होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
ही नवीन पाठ्यपुस्तके राष्ट्रीय अभ्यासक्रम आराखडा 2023 लक्षात घेऊन तयार करण्यात आली आहेत. यापूर्वी शिक्षणपद्धतीत पाठांतराला अधिक महत्त्व दिले जात होते. मात्र आता विद्यार्थ्यांनी विषय समजून घ्यावा, विचार करावा आणि प्रत्यक्ष जीवनाशी संबंधित ज्ञान मिळवावे यावर भर दिला जाणार आहे. पुस्तकांमध्ये अशा प्रकारचे विषय आणि उपक्रम समाविष्ट केले जातील, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना दैनंदिन जीवनाशी जोडून शिकण्याची संधी मिळेल.
या बदलामुळे विद्यार्थ्यांना अभ्यास ओझे वाटणार नाही, तर तो अधिक रंजक आणि समजण्यास सोपा होईल. विविध क्रियाकलाप, उदाहरणे आणि अनुभवाधारित शिक्षणाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांची जिज्ञासा वाढवण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. त्यामुळे मुलांच्या बौद्धिक विकासाला अधिक चालना मिळेल, असे शिक्षणतज्ज्ञांचे मत आहे.
इयत्ता नववीच्या विद्यार्थ्यांसाठीही मोठे बदल होणार आहेत. 2026-27 या शैक्षणिक वर्षापासून नवीन अभ्यासक्रम लागू केला जाणार आहे. सध्या या अभ्यासक्रमाचा मसुदा जाहीर करण्यात आला असून शिक्षक, तज्ज्ञ आणि इतर संबंधितांकडून सूचना मागवण्यात आल्या आहेत. या सूचनांचा विचार करून अंतिम अभ्यासक्रम अधिक उपयुक्त आणि प्रभावी करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे. तसेच शिक्षकांना विद्यार्थ्यांची मूलभूत शैक्षणिक पायाभूत क्षमता मजबूत करण्यावर भर देण्याचेही सांगण्यात आले आहे.
दरम्यान, इयत्ता दहावी आणि अकरावीच्या विद्यार्थ्यांसाठी सध्या कोणताही बदल लागू होणार नाही. 2026-27 या शैक्षणिक वर्षात या वर्गातील विद्यार्थी सध्याच्याच पुस्तकांनुसार शिक्षण घेतील. मात्र NCERT ने स्पष्ट केले आहे की या वर्गांसाठीही नवीन पाठ्यपुस्तके तयार केली जात आहेत आणि ती 2027-28 या शैक्षणिक वर्षापासून लागू केली जातील. त्यामुळे आगामी काळात शालेय शिक्षणात व्यापक बदल पाहायला मिळणार आहेत.
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.