झारखंडमधील हजारीबाग जिल्हा कृषीप्रधान भाग म्हणून ओळखला जातो. येथे मोठ्या प्रमाणात लोक शेतीवर अवलंबून आहेत. या जिल्ह्यात अनेक प्रगतिशील आणि प्रयोगशील शेतकरी आहेत, ज्यांनी स्वतःची नवे तंत्रज्ञान आणि अनोख्या शेतीपद्धतींमुळे वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. त्यापैकी हजारीबागच्या सदर प्रखंडातील अमनारी गावातील शेतकरी राम प्रसाद कुशवाहा हे सर्वात नावाजलेल्या शेतकऱ्यांपैकी एक आहेत. त्यांनी आतापर्यंत 200 हून अधिक दुर्मिळ आणि अनोख्या पिकांची यशस्वी लागवड केली आहे. त्यामुळे ते जिल्ह्यातील इतर शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्व बनले आहेत.
राम प्रसाद कुशवाहा यांनी सांगितले की त्यांनी जवळपास 32 वर्षांपूर्वी शेतीला सुरुवात केली. त्यांच्या वडिलांची सरकारी नोकरी असल्याने अनेकांनी चेष्टा करत म्हटले होते की "सरकारी घरातील मुले शेती करू शकत नाहीत". मात्र, राम प्रसाद यांनी हेच आव्हान म्हणून स्वीकारले आणि पारंपरिक शेतीपद्धतींपासून दूर जात नवीन मॉडेल्सवर आधारित प्रयोगशील शेती सुरू केली. ते सामान्य पिकांऐवजी दुर्मिळ, परदेशी आणि अनोख्या प्रकारच्या भाज्या व फळांची लागवड करतात. यामुळे त्यांना उत्तम आर्थिक उत्पन्न मिळते तसेच दूर-दूरवरून लोक त्यांच्या शेतातील विविधता पाहण्यासाठी येतात. सुरुवातीला ते देशभरातील कृषी प्रदर्शनांमधून दुर्मिळ बियाणे गोळा करायचे, पण इंटरनेट आल्यापासून त्यांनी ऑनलाईनही बियाण्यांची मागणी सुरू केली.
राम प्रसाद यांच्या शेतात लाल मुळा, विविध रंगांचे गाजर, जांभळा फुलकोबी, पिवळे टरबूज, ड्रॅगन फ्रूट, शुगर बेबी टरबूज, जपानी काकडी, काळे टोमॅटो, रेनबो गाजर, गोल वांगी, रेड लेडी पपई, थाई लांब दोडका, पांढरे वांगे, ऑरेंज भेंडी, स्ट्रॉबेरी, पालक, मशरूम, लौकी, मका, लाल मिरची, थाई ग्रीन मिरची, तांदूळ, चेरी टोमॅटो, काळ्या मिरीच्या पाच रंगांच्या जाती, पर्पल बीन्स, फ्रेंच बीन्स, काळे तिळ अशा अनेक प्रकारच्या दुर्मिळ पिकांची यशस्वीपणे लागवड करून उत्पादन घेतले आहे.
त्यांच्या शेतातील विविधतेमुळे लोक त्यांना "प्रयोगशील शेतकरी" असे संबोधतात. आज त्यांनी राज्यभरात एक प्रात्यक्षिक करणारे शेतकरी म्हणून ओळख निर्माण केली आहे. अनेक तरुण शेतकरी त्यांच्या कार्यातून प्रेरणा घेऊन नवीन तंत्रज्ञान आणि नव्या प्रजातींच्या लागवडीकडे वळत आहेत. राम प्रसाद कुशवाहा यांचे मत आहे की नव्या पिढीला शेतीशी जोडण्यासाठी प्रयोगशीलता आवश्यक आहे.
पारंपरिक शेतीत केवळ जुन्या पद्धतींवर अवलंबून राहिल्यास तरुणांना शेतीकडे आकर्षित करता येणार नाही आणि भविष्यात अन्नसंकट उद्भवू शकते. बदलत्या काळात नवनवीन पद्धती, विविध प्रजाती आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर केल्यास शेतकरी उत्तम नफा मिळवू शकतात आणि शेतीला नवे आयाम देता येतील.
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.