BRICS : ‘ब्रिक्स’ परिषद भारतासाठी मोठे कूटनीतिक यश; माजी परराष्ट्र मंत्र्यांनी स्पष्ट केले यशाचे 3 मुख्य आधार, चीनबाबत दिला हा इशारा..

Yashwant Sinha on BRICS summit 2026: नवी दिल्लीत आयोजित करण्यात आलेली 18 वी ब्रिक्स (BRICS) शिखर परिषद अत्यंत यशस्वीपणे पार पडली असून आंतरराष्ट्रीय पातळीवर भारताचे स्थान यामुळे अधिक मजबूत झाले आहे. मोदी सरकारवर सातत्याने टीका करणारे माजी परराष्ट्र मंत्री यशवंत सिन्हा यांनी देखील या परिषदेच्या यशाचे मनमोकळेपणाने कौतुक केले आहे. रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन, चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग आणि इराणचे अध्यक्ष मसूद पेजेश्कियान यांच्यासारख्या दिग्गज नेत्यांची प्रत्यक्ष उपस्थिती आणि सर्वसंमतीने संयुक्त जाहीरनामा मंजूर करून घेणे, ही भारताची खूप मोठी राजनैतिक उपलब्धी असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

यशवंत सिन्हा यांनी मांडलेले यशाचे 3 मुख्य मुद्दे
एका राष्ट्रीय पातळीवरील न्यूज एजन्सीला दिलेल्या विशेष मुलाखतीत यशवंत सिन्हा यांनी या शिखर परिषदेच्या यशाचे पुढील 3 मुख्य आधार अधोरेखित केले:
– दिग्गज नेत्यांची उपस्थिती: निमंत्रित केलेले सर्वच प्रमुख राष्ट्राध्यक्ष या परिषदेला उपस्थित राहिले. रशिया व चीनच्या अध्यक्षांचा प्रत्यक्ष सहभाग हा भारताचा पहिला मोठा विजय ठरला.
– सर्वसंमतीने संयुक्त जाहीरनामा: यापूर्वीच्या परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीमध्ये मतभेद समोर आले होते. मात्र, भारतीय अधिकाऱ्यांच्या कौशल्यामुळे सर्व देशांच्या सहमतीने संयुक्त जाहीरनामा (Joint Declaration) जारी करण्यात यश आले.
– फायदेशीर द्विपक्षीय चर्चा: शिखर परिषदेच्या निमित्ताने भारताने सर्व महत्त्वाच्या देशांच्या प्रमुखांसोबत स्वतंत्र आणि सकारात्मक द्विपक्षीय चर्चा घडवून आणली.

'चीनवर कधीही विश्वास ठेवू नका'; पंतप्रधान मोदींना महत्त्वाचा इशारा
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्यातील बैठकीचा संदर्भ देत सिन्हा यांनी एक अत्यंत महत्त्वाचा इशारा दिला. ते म्हणाले की, 'चीनशी संवाद आणि चर्चा सातत्याने सुरूच ठेवली पाहिजे, पण आपण चीनवर कधीही आंधळा विश्वास ठेवू शकत नाही, कारण चीनने भारताला नेहमीच त्रास दिला आहे.' या परिषदेत भारताने आपली बाजू अत्यंत ठामपणे मांडल्याचे ते म्हणाले. जिनपिंग यांनी अधिकृत डिनरला उपस्थित राहणे टाळले, यावरून भारताच्या कडक आणि स्पष्ट भूमिकेमुळे ते काहीसे नाराज असावेत, असा अंदाजही त्यांनी वर्तवला.

हेही वाचा – Kapil Sibal: पक्ष बदलला तर खुर्चीही सोडावी लागणार? खासदार-आमदारांसाठी कडक नियमांची मागणी, कपिल सिब्बलांची मोठी खेळी

इराणची उपस्थिती आणि भारताचे गाझाबाबतचे संतुलित परराष्ट्र धोरण
इराण आणि इस्रायल-अमेरिका तणावाच्या पार्श्वभूमीवर इराणचे अध्यक्ष मसूद पेजेश्कियान यांचा भारत दौरा आणि परिषदेतील सक्रिय सहभाग भारतासाठी अत्यंत मोलाचा ठरला आहे. सिन्हा यांच्या मते, गेल्या 12 वर्षांपासून इस्रायल-पॅलेस्टाईन मुद्द्यावर भारत आपल्या मूळ धोरणापासून दूर जात असल्याचे वाटत होते. मात्र, या परिषदेच्या संयुक्त जाहीरनाम्यात गाझामधील (Gaza) भीषण परिस्थितीचा स्पष्ट आणि ठाम उल्लेख करण्यात आला, ज्यावरून भारताने आपल्या पारंपरिक आणि संतुलित परराष्ट्र धोरणावर पुन्हा एकदा शिक्कामोर्तब केल्याचे सिद्ध होते.

जागतिक राजकारणात भारताच्या मुत्सद्दी कूटनीतीची मोहर
एकंदरीत, विविध जागतिक तणाव आणि मतभेदांच्या वातावरणातही भारताने सर्व प्रमुख राष्ट्रांना एका व्यासपीठावर आणून संयुक्त जाहीरनाम्यावर एकमत घडवून आणले. माजी परराष्ट्र मंत्री यशवंत सिन्हा यांच्या या विश्लेषणामुळे दिल्लीतील ब्रिक्स परिषद ही भारताच्या परराष्ट्र धोरणातील आणि मुत्सद्दी कूटनीतीतील एक ऐतिहासिक मैलाचा दगड ठरल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

हेही वाचा – Amit Shah: 'गुजरातमध्ये हिंदी बोलली जात नाही, गुजरातीच बोलली जाते'; अमित शाहांचं मोठं विधान, नेमकं काय म्हणाले?